เคฌुเคงเคตाเคฐ, 13 เค…เค—เคธ्เคค 2025

เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เคธे เคฌเคšเคจे เค•ा เคคเคฐीเค•ा เค•्เคฏा เคนै ?

 เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เคธे เคฌเคšเคจे เค•े เคฒिเค เค†เคชเค•ो เค…เคชเคจी เค•िเคกเคจी เค•ी เคธेเคนเคค เค•ा เคง्เคฏाเคจ เคฐเค–เคจा เคฌेเคนเคฆ เคœเคฐूเคฐी เคนै। เค•िเคกเคจी เค•ी เคฌीเคฎाเคฐी เค†เคฎเคคौเคฐ เคชเคฐ เคงीเคฐे-เคงीเคฐे เคฌเคข़เคคी เคนै, เคฒेเค•िเคจ เค…เค—เคฐ เคธเคนी เคธเคฎเคฏ เคชเคฐ เค‡เคฒाเคœ เค”เคฐ เคง्เคฏाเคจ เคฆिเคฏा เคœाเค, เคคो เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เค•ी เคœเคฐूเคฐเคค เคจเคนीं เคชเคก़เคคी। เคฏเคนां เค•ुเค› เคฎुเค–्เคฏ เคคเคฐीเค•े เคฆिเค เค—เค เคนैं, เคœिเคจเคธे เค†เคช เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เคธे เคฌเคš เคธเค•เคคे เคนैं:


1. เคธ्เคตเคธ्เคฅ เค†เคนाเคฐ (Healthy Diet)

  • เค•เคฎ เคธोเคกिเคฏเคฎ: เคจเคฎเค• เค•ा เคธेเคตเคจ เค•เคฎ เค•เคฐें, เค•्เคฏोंเค•ि เคœ्เคฏाเคฆा เคจเคฎเค• เค•िเคกเคจी เคชเคฐ เคฆเคฌाเคต เคกाเคฒเคคा เคนै।

  • เคช्เคฐोเคŸीเคจ เค•ा เคธीเคฎिเคค เคธेเคตเคจ: เค…เคงिเค• เคช्เคฐोเคŸीเคจ เคญी เค•िเคกเคจी เคชเคฐ เคฆเคฌाเคต เคกाเคฒ เคธเค•เคคा เคนै, เค–ाเคธเค•เคฐ เค…เค—เคฐ เค•िเคกเคจी เค•ी เค•ाเคฐ्เคฏเค•्เคทเคฎเคคा เค•เคฎ เคนो।

  • เคซเคฒ เค”เคฐ เคธเคฌ्เคœिเคฏाँ: เคคाเคœे เคซเคฒ เค”เคฐ เคธเคฌ्เคœिเคฏाँ เค–ाเคं, เคœो เคชोเคทเค• เคคเคค्เคตों เคธे เคญเคฐเคชूเคฐ เคนों เค”เคฐ เค•िเคกเคจी เค•े เคฒिเค เคซाเคฏเคฆेเคฎंเคฆ เคนों।

2. เคชเคฐ्เคฏाเคช्เคค เคชाเคจी เคชिเคं (Stay Hydrated)

  • เคชเคฐ्เคฏाเคช्เคค เคชाเคจी เคชीเคจा เค•िเคกเคจी เค•े เคฒिเค เค…เคš्เค›ा เคนै, เคฒेเค•िเคจ เคฏเคฆि เค†เคชเค•ो เค•िเคกเคจी เค•ी เคฌीเคฎाเคฐी เคนै เคคो เคชाเคจी เค•ी เคฎाเคค्เคฐा เค•े เคฌाเคฐे เคฎें เค…เคชเคจे เคกॉเค•्เคŸเคฐ เคธे เคธเคฒाเคน เคฒें।

3. เคฌ्เคฒเคก เคช्เคฐेเคถเคฐ (Blood Pressure) เค•ंเคŸ्เคฐोเคฒ เค•เคฐें

  • เค‰เคš्เคš เคฐเค•्เคคเคšाเคช (เคนाเคˆ เคฌ्เคฒเคก เคช्เคฐेเคถเคฐ) เค•िเคกเคจी เค•ो เคจुเค•เคธाเคจ เคชเคนुंเคšाเคคा เคนै। เคจिเคฏเคฎिเคค เคฐूเคช เคธे เคฌ्เคฒเคก เคช्เคฐेเคถเคฐ เคšेเค• เค•เคฐें เค”เคฐ เค‰เคธे เคธाเคฎाเคจ्เคฏ เคฐเค–เคจे เค•े เคฒिเค เคฆเคตाเคं เคฒें, เค…เค—เคฐ เค†เคตเคถ्เคฏเค• เคนो।

4. เคถुเค—เคฐ (Diabetes) เค•ो เค•ंเคŸ्เคฐोเคฒ เค•เคฐें

  • เค…เค—เคฐ เค†เคชเค•ो เคกाเคฏเคฌिเคŸीเคœ़ เคนै เคคो เค…เคชเคจी เคฌ्เคฒเคก เคถुเค—เคฐ เคฒेเคตเคฒ เค•ो เคจिเคฏंเคค्เคฐिเคค เคฐเค–ें, เค•्เคฏोंเค•ि เคฒंเคฌे เคธเคฎเคฏ เคคเค• เค‰เคš्เคš เคถुเค—เคฐ เค•िเคกเคจी เค•ो เคจुเค•เคธाเคจ เคชเคนुंเคšा เคธเค•เคคी เคนै।

5. เคจिเคฏเคฎिเคค เคต्เคฏाเคฏाเคฎ (Regular Exercise)

  • เคจिเคฏเคฎिเคค เคฐूเคช เคธे เคนเคฒเค•ा เคต्เคฏाเคฏाเคฎ เคœैเคธे เคคेเคœ เคšเคฒเคจा เคฏा เคฏोเค— เค•เคฐเคจा เคฐเค•्เคค เคธंเคšाเคฐ เค•ो เคฌेเคนเคคเคฐ เคฌเคจाเคคा เคนै, เคœिเคธเคธे เค•िเคกเคจी เค•ा เค•ाเคฎ เคฌेเคนเคคเคฐ เคนोเคคा เคนै।

6. เคฆเคตाเค‡เคฏों เค•ा เคธเคนी เค‰เคชเคฏोเค— (Proper Use of Medications)

  • เคฌिเคจा เคกॉเค•्เคŸเคฐ เค•ी เคธเคฒाเคน เค•े เคฆเคฐ्เคฆ เคจिเคตाเคฐเค• เคฆเคตाเค“ं เค•ा เค‡เคธ्เคคेเคฎाเคฒ เคจ เค•เคฐें, เค•्เคฏोंเค•ि เค‡เคจเคฎें เคธे เค•ुเค› เคฆเคตाเคं เค•िเคกเคจी เค•ो เคจुเค•เคธाเคจ เคชเคนुंเคšा เคธเค•เคคी เคนैं (เคœैเคธे ibuprofen เค”เคฐ naproxen)।

7. เคธ्เคตाเคธ्เคฅ्เคฏ เค•ी เคจिเคฏเคฎिเคค เคœांเคš (Regular Health Check-ups)

  • เค…เค—เคฐ เค†เคชเค•ो เคกाเคฏเคฌिเคŸीเคœ़ เคฏा เคนाเคˆ เคฌ्เคฒเคก เคช्เคฐेเคถเคฐ เคœैเคธी เคธ्เคฅिเคคिเคฏां เคนैं, เคคो เคจिเคฏเคฎिเคค เคœांเคš เค•เคฐเคตाเคं เคคाเค•ि เค•िเคกเคจी เค•ी เค•ाเคฐ्เคฏเค•्เคทเคฎเคคा เค•ी เคจिเค—เคฐाเคจी เค•ी เคœा เคธเค•े। เค…เค—เคฐ เค•ोเคˆ เคธเคฎเคธ्เคฏा เคนै, เคคो เคœเคฒ्เคฆी เค‡เคฒाเคœ เค•िเคฏा เคœा เคธเค•เคคा เคนै।

8. เคงूเคฎ्เคฐเคชाเคจ เค”เคฐ เคถเคฐाเคฌ เคธे เคฌเคšें (Avoid Smoking and Alcohol)

  • เคงूเคฎ्เคฐเคชाเคจ เค”เคฐ เค…เคค्เคฏเคงिเค• เคถเคฐाเคฌ เคชीเคจा เค•िเคกเคจी เค•े เคฒिเค เคนाเคจिเค•ाเคฐเค• เคนो เคธเค•เคคा เคนै, เค‡เคธเคฒिเค เค‡เคจเคธे เคฌเคšเคจा เคšाเคนिเค।

9. เคฎोเคŸाเคชे เคธे เคฌเคšें (Avoid Obesity)

  • เค…เคงिเค• เคตเคœเคจ เคญी เค•िเคกเคจी เคชเคฐ เคฆเคฌाเคต เคกाเคฒเคคा เคนै। เคธ्เคตเคธ्เคฅ เคตเคœเคจ เคฌเคจाเค เคฐเค–เคจे เค•े เคฒिเค เคธंเคคुเคฒिเคค เค†เคนाเคฐ เค”เคฐ เคต्เคฏाเคฏाเคฎ เค•ा เคชाเคฒเคจ เค•เคฐें।


เค…เค—เคฐ เค†เคชเค•ो เคชเคนเคฒे เคธे เคนी เค•िเคกเคจी เค•ी เคฌीเคฎाเคฐी เค•ा เค–เคคเคฐा เคนै เคฏा เค•ोเคˆ เคฒเค•्เคทเคฃ เคฎเคนเคธूเคธ เคนो เคฐเคนे เคนैं, เคคो เคกॉเค•्เคŸเคฐ เคธे เคธเคฒाเคน เคฒेเคจा เค”เคฐ เค‰เคšिเคค เค‡เคฒाเคœ เคถुเคฐू เค•เคฐเคจा เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคนै। เคธเคฎเคฏ เคชเคฐ เค‡เคฒाเคœ เคธे เค•िเคกเคจी เค•े เค•ाเคฐ्เคฏ เคฎें เค—िเคฐाเคตเคŸ เค•ो เคฐोเค•ा เคœा เคธเค•เคคा เคนै เค”เคฐ เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เค•ी เค†เคตเคถ्เคฏเค•เคคा เคจเคนीं เคชเคก़ेเค—ी।

เค•िเคกเคจी เคซ़ेเคฒ เคนोเคจे เค•े เคฎाเคฎเคฒे เคฎें, เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เคเค• เคฒाเค‡เคซ़-เคธेเคตिंเค— เคŸ्เคฐीเคŸเคฎेंเคŸ เคนै. เคนाเคฒांเค•ि, เค•ुเค› เคฒोเค— เคฒंเคฌे เคธเคฎเคฏ เคคเค• เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เคจเคนीं เค•เคฐเคตाเคจा เคšाเคนเคคे เค”เคฐ เค•िเคกเคจी เคŸ्เคฐांเคธเคช्เคฒांเคŸ เค•เคฐเคตाเคจा เคชเคธंเคฆ เค•เคฐ เคธเค•เคคे เคนैं. เคฏเคน เคง्เคฏाเคจ เคฐเค–เคจा เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคนै เค•ि เคŸ्เคฐांเคธเคช्เคฒांเคŸ เค•े เค‡ंเคคเคœ़ाเคฐ เค•े เคฆौเคฐाเคจ เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เค•ी เค†เคตเคถ्เคฏเค•เคคा เคชเคก़ เคธเค•เคคी เคนै. 

เคถเคจिเคตाเคฐ, 12 เคœुเคฒाเคˆ 2025

เค•िเคกเคจी เค–เคฐाเคฌ เคนोเคจे เค•ा เคชเคนเคฒा เคธंเค•ेเคค เค•्เคฏा เคนै?

 เค•िเคกเคจी เค–เคฐाเคฌ เคนोเคจे เค•ा เคชเคนเคฒा เคธंเค•ेเคค เค†เคฎเคคौเคฐ เคชเคฐ เคชेเคถाเคฌ เคฎें เคฌเคฆเคฒाเคต เคนोเคคा เคนै। เค‡เคธเคฎें เคชेเคถाเคฌ เค•ी เคฎाเคค्เคฐा, เคฐंเค—, เคฏा เค†เคตृเคค्เคคि เคฎें เคชเคฐिเคตเคฐ्เคคเคจ เคถाเคฎिเคฒ เคนो เคธเค•เคคा เคนै। เค‡เคธเค•े เค…เคคिเคฐिเค•्เคค, เคฅเค•ाเคจ, เคธूเคœเคจ, เค–ुเคœเคฒी, เค”เคฐ เค‰เคฒ्เคŸी เคœैเคธे เคฒเค•्เคทเคฃ เคญी เค•िเคกเคจी เค–เคฐाเคฌ เคนोเคจे เค•ा เคธंเค•ेเคค เคฆे เคธเค•เคคे เคนैं


เค•िเคกเคจी (เค—ुเคฐ्เคฆा) เค–เคฐाเคฌ เคนोเคจे เค•ा เคชเคนเคฒा เคธंเค•ेเคค เค…เค•्เคธเคฐ เคฌเคนुเคค เคธाเคฎाเคจ्เคฏ เค”เคฐ เคนเคฒ्เค•े เคนोเคคे เคนैं, เคœिเคจ्เคนें เคฒोเค— เคจเคœเคฐเค…ंเคฆाเคœ เค•เคฐ เคฆेเคคे เคนैं। เคฒेเค•िเคจ เคถुเคฐुเค†เคคी เคšเคฐเคฃ เคฎें เคชเคนเคšाเคจ เค•เคฐ เคฒी เคœाเค เคคो เค‡เคฒाเคœ เค†เคธाเคจ เคนो เคธเค•เคคा เคนै। เค•िเคกเคจी เค–เคฐाเคฌ เคนोเคจे เค•े เคชเคนเคฒे เคธंเค•ेเคคों เคฎें เคถाเคฎिเคฒ เคนैं:

เค•िเคกเคจी เค–เคฐाเคฌ เคนोเคจे เค•े เคชเคนเคฒे เคธाเคฎाเคจ्เคฏ เคธंเค•ेเคค:

  1. เคฌाเคฐ-เคฌाเคฐ เคชेเคถाเคฌ เค†เคจा เคฏा เคชेเคถाเคฌ เคฎें เค•เคฎी เค†เคจा
    – เค–ाเคธเค•เคฐ เคฐाเคค เคฎें เคฌाเคฐ-เคฌाเคฐ เคชेเคถाเคฌ เคฒเค—เคจा।
    – เคฏा เคซिเคฐ เคชेเคถाเคฌ เค•ी เคฎाเคค्เคฐा เค•เคฎ เคนो เคœाเคจा।

  2. เคชेเคถाเคฌ เคฎें เคाเค— เคฏा เค–ूเคจ เค†เคจा
    – เคाเค—เคฆाเคฐ เคชेเคถाเคฌ เคช्เคฐोเคŸीเคจ เคฒीเค• เคนोเคจे เค•ा เคธंเค•ेเคค เคนो เคธเค•เคคा เคนै।
    – เค–ूเคจ เค†เคจा เคธंเค•्เคฐเคฎเคฃ เคฏा เค•िเคกเคจी เค•ी เคฌीเคฎाเคฐी เค•ा เคธंเค•ेเคค เคนो เคธเค•เคคा เคนै।

  3. เคถเคฐीเคฐ เคฎें เคธूเคœเคจ เค†เคจा (เคธूเคœเคจ เค–ाเคธเค•เคฐ เคชैเคฐों, เคŸเค–เคจों, เคšेเคนเคฐे เคชเคฐ)
    – เค•िเคกเคจी เค…เค—เคฐ เคธเคนी เคธे เค•ाเคฎ เคจเคนीं เค•เคฐ เคฐเคนी เคนो เคคो เคถเคฐीเคฐ เคฎें เคคเคฐเคฒ เคฐुเค• เคœाเคคा เคนै।

  4. เคฅเค•ाเคจ เค”เคฐ เค•เคฎเคœोเคฐी
    – เค•िเคกเคจी เค•ी เค–เคฐाเคฌी เคธे เคถเคฐीเคฐ เคฎें เคตिเคทैเคฒे เคชเคฆाเคฐ्เคฅ (toxins) เคœเคฎा เคนो เคœाเคคे เคนैं, เคœिเคธเคธे เคฅเค•ाเคจ เคนोเคคी เคนै।

  5. เคญूเค– เค•เคฎ เคฒเค—เคจा เค”เคฐ เค‰เคฒ्เคŸी เคœैเคธा เคฎเคนเคธूเคธ เคนोเคจा
    – เคŸॉเค•्เคธिเคจ เค•े เคœเคฎा เคนोเคจे เคธे เคชेเคŸ เค•ी เค—เคก़เคฌเคก़ी เคฎเคนเคธूเคธ เคนो เคธเค•เคคी เคนै।

  6. เคค्เคตเคšा เคฎें เค–ुเคœเคฒी เค”เคฐ เคฐूเค–ाเคชเคจ
    – เคฏเคน เคฎिเคจเคฐเคฒ เค…เคธंเคคुเคฒเคจ เคฏा เคตेเคธ्เคŸ เคœเคฎा เคนोเคจे เค•ा เคธंเค•ेเคค เคนो เคธเค•เคคा เคนै।

  7. เคธांเคธ เคฒेเคจे เคฎें เค•เค िเคจाเคˆ
    – เค…เค—เคฐ เคถเคฐीเคฐ เคฎें เคซ्เคฒूเค‡เคก เคœเคฎा เคนो เคœाเค เคฏा เค–ूเคจ เคฎें เค‘เค•्เคธीเคœเคจ เค•เคฎ เคนो เคœाเค เคคो เคเคธा เคนोเคคा เคนै।

  8. เคง्เคฏाเคจ เค•ेंเคฆ्เคฐिเคค เค•เคฐเคจे เคฎें เค•เค िเคจाเคˆ เคฏा เคจींเคฆ เค•ी เคธเคฎเคธ्เคฏा
    – เคฏเคน เคญी เคตिเคทाเค•्เคค เคชเคฆाเคฐ्เคฅों เค•े เค•ाเคฐเคฃ เคนो เคธเค•เคคा เคนै।



เค•เคฌ เคกॉเค•्เคŸเคฐ เคธे เคฎिเคฒเคจा เคšाเคนिเค?

เคฏเคฆि เค†เคชเค•ो เคŠเคชเคฐ เคฆिเค เค—เค เค•ोเคˆ เคญी เคฒเค•्เคทเคฃ เคฒเค—ाเคคाเคฐ เคฆिเค– เคฐเคนे เคนैं, เค–ाเคธเค•เคฐ เคฏเคฆि เค†เคชเค•ो เคกाเคฏเคฌिเคŸीเคœ, เคนाเคˆ เคฌ्เคฒเคก เคช्เคฐेเคถเคฐ, เคฏा เคซैเคฎिเคฒी เคนिเคธ्เคŸ्เคฐी เคนै, เคคो เคคुเคฐंเคค เคกॉเค•्เคŸเคฐ เคธे เคฎिเคฒें เค”เคฐ เค•िเคกเคจी เค•ी เคœांเคš เค•เคฐाเคं (เคœैเคธे – เค•्เคฐिเคเคŸिเคจिเคจ เคŸेเคธ्เคŸ, เคฏूเคฐिเคจ เคŸेเคธ्เคŸ, GFR เคŸेเคธ्เคŸ เค†เคฆि)।


เคฌुเคงเคตाเคฐ, 25 เคœूเคจ 2025

เค…เคชเคจी เค•िเคกเคจी เค•ो เคกिเคŸॉเค•्เคธ เค•เคฐเคจे เค•ा เคธเคฌเคธे เคคेเคœ़ เคคเคฐीเค•ा เค•्เคฏा เคนै?

 เคนเคฎाเคฐा เคถเคฐीเคฐ เค•เคˆ เคคเคฐเคน เค•े เคŸॉเค•्เคธिเคจ्เคธ เค•ो เคซिเคฒ्เคŸเคฐ เค”เคฐ เคฌाเคนเคฐ เคจिเค•ाเคฒเคจे เค•ा เค•ाเคฎ เค•เคฐเคคा เคนै, เคœिเคธเคฎें เคธเคฌเคธे เค…เคนเคฎ เคญूเคฎिเค•ा เค•िเคกเคจी เคจिเคญाเคคी เคนै। เค•िเคกเคจी เคนเคฎाเคฐे เค–ूเคจ เค•ो เคธाเคซ เค•เคฐเคจे เค•े เค…เคฒाเคตा, เคชाเคจी เค”เคฐ เค‡เคฒेเค•्เคŸ्เคฐोเคฒाเค‡เคŸ्เคธ เค•ा เคธंเคคुเคฒเคจ เคฌเคจाเค เคฐเค–เคจे, เคฌ्เคฒเคก เคช्เคฐेเคถเคฐ เค•ंเคŸ्เคฐोเคฒ เค•เคฐเคจे เค”เคฐ เคตेเคธ्เคŸ เคช्เคฐोเคกเค•्เคŸ्เคธ เค•ो เคฌाเคนเคฐ เคจिเค•ाเคฒเคจे เคฎें เคฎเคฆเคฆ เค•เคฐเคคी เคนै। เคฒेเค•िเคจ เค–เคฐाเคฌ เคฒाเค‡เคซเคธ्เคŸाเค‡เคฒ, เค—เคฒเคค เค–ाเคจเคชाเคจ เค”เคฐ เค•เคฎ เคชाเคจी เคชीเคจे เค•ी เค†เคฆเคค เค•िเคกเคจी เค•ो เคจुเค•เคธाเคจ เคชเคนुंเคšा เคธเค•เคคी เคนै, เคœिเคธเคธे เคถเคฐीเคฐ เคฎें เคŸॉเค•्เคธिเคจ्เคธ เคœเคฎा เคนोเคจे เคฒเค—เคคे เคนैं। เค•िเคกเคจी เคธे เคœुเคก़ी เคธเคฎเคธ्เคฏाเค“ं เค•ो เคฐोเค•เคจे เค•े เคฒिเค เคนेเคฒ्เคฆी เคกाเค‡เคŸ เคฒेเคจा เคœเคฐूเคฐी เคนै। เคเคธे เค•เคˆ เคธुเคชเคฐเคซूเคก्เคธ เคนैं, เคœो เค•िเคกเคจी เค•ो เคกिเคŸॉเค•्เคธ เค•เคฐเคจे เคฎें เคฎเคฆเคฆ เค•เคฐเคคे เคนैं เค”เคฐ เค‰เคธे เคนेเคฒ्เคฆी เคฌเคจाเค เคฐเค–เคคे เคนैं। เค‡เคจเคฎें เค•ुเค› เคซूเคก्เคธ เค•िเคกเคจी เคธे เค…เคคिเคฐिเค•्เคค เคตेเคธ्เคŸ เคจिเค•ाเคฒเคจे เคฎें เคฎเคฆเคฆ เค•เคฐเคคे เคนैं, เคคो เค•ुเค› เคซूเคก्เคธ เคฌ्เคฒเคก เคช्เคฐेเคถเคฐ เค•ंเคŸ्เคฐोเคฒ เค”เคฐ เค‡ंเคซ्เคฒेเคฎेเคถเคจ เค•เคฎ เค•เคฐเคจे เคฎें เคฎเคฆเคฆ เค•เคฐเคคे เคนैं। เค–ाเคธ เคฌाเคค เคฏเคน เคนै เค•ि เค•िเคกเคจी เค•ो เคกिเคŸॉเค•्เคธ เค•เคฐเคจे เค•े เคฒिเค เค†เคชเค•ो เค•ोเคˆ เค–ाเคธ เคฆเคตा เคฏा เคธเคช्เคฒीเคฎेंเคŸ्เคธ เคฒेเคจे เค•ी เคœเคฐूเคฐเคค เคจเคนीं เคนोเคคी, เคฌเคฒ्เค•ि เค†เคชเค•ी เคฐोเคœเคฎเคฐ्เคฐा เค•ी เคกाเค‡เคŸ เคฎें เคฎौเคœूเคฆ เค•ुเค› เคธुเคชเคฐเคซूเคก्เคธ เคนी เค†เคชเค•ी เค•िเคกเคจी เค•ो เคนेเคฒ्เคฆी เคฌเคจाเค เคฐเค– เคธเค•เคคे เคนैं।  เค•‍िเคกเคจी เค•ी เคธेเคนเคค เค•े เคช्เคฐเคค‍ि เคฒोเค—ों เค•ो เคœाเค—เคฐूเค• เค•เคฐเคจे เค•े เคฒ‍िเค เคนเคฐ เคธाเคฒ 13 เคฎाเคฐ्เคš เค•ो เคตเคฐ्เคฒ्เคก เค•‍िเคกเคจी เคกे เคฎเคจाเคฏा เคœाเคคा เคนै।


เค•िเคกเคจी เค•ा เคช्เคฐाเค•ृเคคिเค• เคฐूเคช เคธे เคธाเคซ เคฐเคนเคจा เคถाเคฐीเคฐिเค• เคธ्เคตाเคธ्เคฅ्เคฏ เค•े เคฒिเค เคฌेเคนเคฆ เคœเคฐूเคฐी เคนै, เค•्เคฏोंเค•ि เคฏे เคถเคฐीเคฐ เคธे เคŸॉเค•्เคธिเค• เคชเคฆाเคฐ्เคฅों เค”เคฐ เคเค•्เคธ्เคŸ्เคฐा เคฒिเค•्เคตिเคก เค•ो เคฌाเคนเคฐ เคจिเค•ाเคฒเคคी เคนै, เคœिเคธเคธे เคฌ्เคฒเคก เคช्เคฐेเคถเคฐ, เค‡เคฒेเค•्เคŸ्เคฐोเคฒाเค‡เคŸ เคฌैเคฒेंเคธ เค”เคฐ เคถเคฐीเคฐ เค•े เค…เคจ्เคฏ เคฌेเคนเคฆ เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคซंเค•्เคถเคจ เคธเคนी เคคเคฐीเค•े เคธे เคšเคฒเคคे เคฐเคนเคคे เคนैं। เค…เค—เคฐ เค•िเคกเคจी เคธाเคซ เคจเคนीं เคฐเคนเคคी, เคคो เคนเคฎाเคฐे เคถเคฐीเคฐ เคฎें เคŸॉเค•्เคธिเค• เคชเคฆाเคฐ्เคฅ เคœเคฎा เคนोเคจे เคฒเค—เคคे เคนैं, เคœिเคธเคธे เค•िเคกเคจी เคธ्เคŸोเคจ, เค•िเคกเคจी เค‡เคจ्เคซेเค•्เคถเคจ เค”เคฐ เค•िเคกเคจी เคซेเคฒिเคฏเคฐ เคœैเคธी เคธเคฎเคธ्เคฏाเคं เคนो เคชैเคฆा เคนो เคธเค•เคคी เคนैं।

เคเคธे เคฎें เค•िเคกเคจी เค•ो เคธाเคซ เค”เคฐ เคนेเคฒ्เคฆी เคฌเคจाเค เคฐเค–เคจे เค•े เคฒिเค เค‡เคจเค•ी เคช्เคฐाเค•ृเคคिเค• เคฐूเคช เคธे เคธเคซाเคˆ เคชเคฐ เคง्เคฏाเคจ เคฆेเคจा เคœिंเคฆเค—ी เค•ा เค…เคนเคฎ เคนिเคธ्เคธा เคฌเคจ เคœाเคคा เคนै। เค‡เคธเค•े เคฒिเค เค•ुเค› เคซเคฒ (Fruits To Cleanse Kidneys) เคเคธे เคนैं เคœो เค†เคชเค•ी เค•िเคกเคจी เค•ो เคจेเคšुเคฐเคฒ เคฐूเคช เคธे เคธाเคซ เค”เคฐ เคคंเคฆुเคฐुเคธ्เคค เคฌเคจाเค เคฐเค–เคจे เคฎें เคฎเคฆเคฆเค—ाเคฐ เคนो เคธเค•เคคें เคนैं। เค†เค‡เค เคœाเคจเคคे เคนैं เค‡เคจ เคซเคฒों เค•े เคฌाเคฐे เคฎें। 

เค•िเคกเคจी เค•ो เคกिเคŸॉเค•्เคธ เค•เคฐเคจे เค•े เคฒिเค เคซเคฒ

เค•्เคฐैเคจเคฌेเคฐी- เค•्เคฐैเคจเคฌेเคฐी เคฏूเคฐिเคจเคฐी เคŸ्เคฐैเค•्เคŸ เค‡ंเคซेเค•्เคถเคจ (UTI) เค•ो เคฐोเค•เคจे เคฎें เคธเคนाเคฏเค• เคนै, เคœो เค•िเคกเคจी เค•ो เคช्เคฐเคญाเคตिเคค เค•เคฐ เคธเค•เคคी เคนै। เค‡เคธเคฎें เคฎौเคœूเคฆ เคंเคŸी เค‘เค•्เคธीเคกेंเคŸ्เคธ เค•िเคกเคจी เค•ो เค‡ंเคซेเค•्เคถเคจ เคธे เคฌเคšाเคคे เคนैं เค”เคฐ เค•िเคกเคจी เค•ी เคธเคซाเคˆ เคฎें เคฎเคฆเคฆเค—ाเคฐ เคนोเคคे เคนैं।

เคฌ्เคฒूเคฌेเคฐी- เคฌ्เคฒूเคฌेเคฐी เคฎें เคंเคฅोเคธाเคฏเคจिเคจ เคชाเคฏा เคœाเคคा เคนै, เคœो เคंเคŸीเค‘เค•्เคธीเคกेंเคŸ เค•ा เคเค• เคฌेเคนเคคเคฐीเคจ เคธ्เคฐोเคค เคนै। เคฏเคน เค•िเคกเคจी เคฎें เคธूเคœเคจ เค•ो เค•เคฎ เค•เคฐเคคा เคนै เค”เคฐ เคŸॉเค•्เคธिเค• เคชเคฆाเคฐ्เคฅों เค•ो เคฌाเคนเคฐ เคจिเค•ाเคฒเคจे เคฎें เคฎเคฆเคฆ เค•เคฐเคคा เคนै।

เคธ्เคŸ्เคฐॉเคฌेเคฐी- เคธ्เคŸ्เคฐॉเคฌेเคฐी เคฎें เคตिเคŸाเคฎिเคจ เคธी เค”เคฐ เคंเคŸी เค‘เค•्เคธीเคกेंเคŸ เค•ी เค…เคš्เค›ी เคฎाเคค्เคฐा เคชाเคˆ เคœाเคคी เคนै เคœो เค•िเคกเคจी เค•ी เคธेเคนเคค เค•ो เคฌเคข़ाเคตा เคฆेเคคे เคนैं। เค‡เคธเค•े เคธाเคฅ เคนी เคฏเคน เคฏूเคฐीเคจ เค‰เคค्เคชाเคฆเคจ เค•ो เคฌเคข़ाเคตा เคฆेเค•เคฐ เค•िเคกเคจी เค•ी เคธเคซाเคˆ เค•ो เค†เคธाเคจ เคฌเคจाเคคी เคนै।

เคคเคฐเคฌूเคœ- เคคเคฐเคฌूเคœ เคฎें เคชाเคจी เค•ी เคฎाเคค्เคฐा เค…เคงिเค• เคนोเคคी เคนै, เคœो เคถเคฐीเคฐ เค•ो เคนाเค‡เคก्เคฐेเคŸ เคฐเค–เคจे เค”เคฐ เค•िเคกเคจी เคธे เคŸॉเค•्เคธिเคจ्เคธ เคฌाเคนเคฐ เคจिเค•ाเคฒเคจे เคฎें เคฎเคฆเคฆ เค•เคฐเคคा เคนै।

เคธेเคฌ- เคธेเคฌ เคฎें เคซाเค‡เคฌเคฐ เค•ी เค…เคš्เค›ी เคฎाเคค्เคฐा เคชाเคˆ เคœाเคคी เคนै เคœो เคถเคฐीเคฐ เคฎें เคŸॉเค•्เคธिเค• เคชเคฆाเคฐ्เคฅों เค•ो เคฌाเคนเคฐ เคจिเค•ाเคฒเคจे เคฎें เคฎเคฆเคฆ เค•เคฐเคคा เคนै। เคฏเคน เค•िเคกเคจी เค•े เคฒिเค เคฌेเคนเคคเคฐीเคจ เคนोเคคा เคนै।

เค…เคจเคจ्เคจाเคธ- เค…เคจเคจ्เคจाเคธ เคฎें เคฌ्เคฐोเคฎेเคฒिเคจ เคจाเคฎเค• เคंเคœाเค‡เคฎ เคนोเคคा เคนै เคœो เคธूเคœเคจ เค•ो เค•เคฎ เค•เคฐเคคा เคนै เค”เคฐ เค•िเคกเคจी เค•ी เค•ाเคฎ เค•เคฐเคจे เค•ी เค•्เคทเคฎเค•ा เค•ो เคฌเคจाเค เคฐเค–เคคा เคนै।

เคจींเคฌू- เคธाเค‡เคŸ्เคฐिเค• เคเคธिเคก เคธे เคญเคฐเคชूเคฐ เคจींเคฌू เค•ा เคฐเคธ เค•िเคกเคจी เคธ्เคŸोเคจ เคฌเคจเคจे เค•ी เคธंเคญाเคตเคจा เค•ो เค•เคฎ เค•เคฐเคคा เคนै।

เคธंเคคเคฐा- เคธंเคคเคฐा เคตिเคŸाเคฎिเคจ เคธी เค”เคฐ เคชोเคŸैเคถिเคฏเคฎ เค•ा เค…เคš्เค›ा เคธ्เคฐोเคค เคนै, เคœो เค•िเคกเคจी เค•े เค•ाเคฐ्เคฏों เคฎें เคธเคนाเคฏเค• เคนै เค”เคฐ เคŸॉเค•्เคธिเค• เคชเคฆाเคฐ्เคฅों เค•ो เคฌाเคนเคฐ เคจिเค•ाเคฒเคคा เคนै।

เค…เคจाเคฐ- เค…เคจाเคฐ เคฎें เคंเคŸी เค‘เค•्เคธीเคกेंเคŸ्เคธ เค”เคฐ เคชोเคŸैเคถिเคฏเคฎ เค•ी เค…เคš्เค›ी เคฎाเคค्เคฐा เคชाเคˆ เคœाเคคी เคนै,เคœो เค•िเคกเคจी เคŸॉเค•्เคธिเคจ्เคธ เค•ो เคจिเค•ाเคฒเคจे เคฎें เคฎเคฆเคฆ เค•เคฐเคคे เคนैं เค”เคฐ เคฌ्เคฒเคก เคธเคฐ्เค•ुเคฒेเคถเคจ เค•ो เคธुเคงाเคฐเคคे เคนैं।

เคจींเคฌू เคชाเคจी -เคจींเคฌू เคชाเคจी เค•िเคกเคจी เค•ो เคกिเคŸॉเค•्เคธ เค•เคฐเคจे เค•ा เคธเคฌเคธे เค†เคธाเคจ เค”เคฐ เคช्เคฐाเค•ृเคคिเค• เคคเคฐीเค•ा เคนै। เค‡เคธเคฎें เคธिเคŸ्เคฐिเค• เคเคธिเคก เคนोเคคा เคนै, เคœो เค•िเคกเคจी เคฎें เคธ्เคŸोเคจ เคฌเคจเคจे เคธे เคฐोเค•เคคा เคนै เค”เคฐ เคŸॉเค•्เคธिเคจ्เคธ เคฌाเคนเคฐ เคจिเค•ाเคฒเคจे เคฎें เคฎเคฆเคฆ เค•เคฐเคคा เคนै। เคฐोเคœ เคธुเคฌเคน เค—ुเคจเค—ुเคจे เคชाเคจी เคฎें เคจींเคฌू เคฎिเคฒाเค•เคฐ เคชीเคจे เคธे เค•िเคกเคจी เค•ो เคจेเคšुเคฐเคฒ เคกिเคŸॉเค•्เคธ เคฎिเคฒเคคा เคนै।



เค†เคชเค•ो เค…เคชเคจे เค—ुเคฐ्เคฆे เค•ी เคธเคซाเคˆ เค•्เคฏों เค•เคฐเคจी เคšाเคนिเค?

เคตिเคทाเค•्เคค เคชเคฆाเคฐ्เคฅों เค”เคฐ เค…เคชเคถिเคท्เคŸ เคธे เค›ुเคŸเค•ाเคฐा เคชाเคจे เคธे เค—ुเคฐ्เคฆे เค•े เค•ाเคฐ्เคฏ เค”เคฐ เค•ुเค› เค–ाเคฆ्เคฏ เคชเคฆाเคฐ्เคฅों เค•ो เคธंเคธाเคงिเคค เค•เคฐเคจे, เคชोเคทเค• เคคเคค्เคตों เค•ो เค…เคตเคถोเคทिเคค เค•เคฐเคจे เค”เคฐ เคญोเคœเคจ เค•ो เคŠเคฐ्เคœा เคฎें เคฌเคฆเคฒเคจे เค•ी เค‡เคธเค•ी เค•्เคทเคฎเคคा เคฎें เคธुเคงाเคฐ เคนो เคธเค•เคคा เคนै। เคญเคฒे เคนी เค—ुเคฐ्เคฆे เค…เคชเคจे เค†เคช เคธเคซाเคˆ เคฏा เคกिเคŸॉเค•्เคธ เค•เคฐเคจे เคฎें เคธเค•्เคทเคฎ เคนों, เคฒेเค•िเคจ เคตे เค‡เคท्เคŸเคคเคฎ เคฐूเคช เคธे เค•ाเคฎ เคจเคนीं เค•เคฐ เคฐเคนे เคนैं। เค‡เคธเคธे เคฅเค•ाเคจ, เคธूเคœเคจ เค”เคฐ เคจींเคฆ เคฎें เค–เคฒเคฒ เคœैเคธे เคฒเค•्เคทเคฃ เคนो เคธเค•เคคे เคนैं। เค…เคชเคถिเคท्เคŸ เค”เคฐ เคตिเคทाเค•्เคค เคชเคฆाเคฐ्เคฅों เค•ो เคฌाเคนเคฐ เคจिเค•ाเคฒเคจा เคธเคฌเคธे เค…เคš्เค›ा เคคเคฐीเค•ा เคนै, เค•्เคฏोंเค•ि เคฏเคน เคธंเคญाเคตिเคค เคธंเค•्เคฐเคฎเคฃ เค”เคฐ เคฎूเคค्เคฐाเคถเคฏ เค•ी เคธเคฎเคธ्เคฏाเค“ं เค•े เคœोเค–िเคฎ เค•ो เคฐोเค•เคคा เคนै।

เคœीเคตเคจเคถैเคฒी เคฎें เค•ुเค› เคฌเคฆเคฒाเคต เค”เคฐ เค•िเคกเคจी เค•े เค…เคจुเค•ूเคฒ เค–ाเคฆ्เคฏ เคชเคฆाเคฐ्เคฅों เค”เคฐ เคชेเคฏ เคชเคฆाเคฐ्เคฅों เคชเคฐ เค†เคงाเคฐिเคค เค†เคนाเคฐ เค•ा เคธेเคตเคจ เคช्เคฐाเค•ृเคคिเค• เคตिเคทเคนเคฐเคฃ เคช्เคฐเค•्เคฐिเคฏा เค•ो เคฌเคข़ाเคตा เคฆे เคธเค•เคคा เคนै। เคฏเคน เคฆเคฐ्เคฆเคจाเค• เค•िเคกเคจी เคธ्เคŸोเคจ เคนोเคจे เค•ी เคธंเคญाเคตเคจा เค•ो เคญी เค•เคฎ เค•เคฐ เคธเค•เคคा เคนै, เคนाเคฐ्เคฎोเคจเคฒ เค…เคธंเคคुเคฒเคจ เคฎें เคธुเคงाเคฐ เค•เคฐ เคธเค•เคคा เคนै เค”เคฐ เคฎुँเคนाเคธे, เคเค•्เคœिเคฎा เค”เคฐ เคšเค•เคค्เคคे เคœैเคธी เคค्เคตเคšा เค•ी เคธเคฎเคธ्เคฏाเค“ं เค•ो เคฆूเคฐ เคฐเค– เคธเค•เคคा เคนै।



เค…เคชเคจे เค—ुเคฐ्เคฆे เค•ी เคฆेเค–เคญाเคฒ

เค†เคช เค…เคชเคจी เค•िเคกเคจी เค•ी เคฆेเค–เคญाเคฒ เค•เคฐเค•े เค”เคฐ เคธ्เคตเคธ्เคฅ เคตिเค•เคฒ्เคช เค…เคชเคจाเค•เคฐ เคญी เค‰เคจ्เคนें เคธाเคซ़ เค•เคฐ เคธเค•เคคे เคนैं। เค‡เคจเคฎें เคถाเคฎिเคฒ เคนैं:

  • เคงूเคฎ्เคฐเคชाเคจ เคธे เคฌเคšเคจा;
  • เคฌเคนुเคค เค…เคงिเค• เคถเคฐाเคฌ เค”เคฐ เค•ैเคซीเคจ เคธे เคฆूเคฐ เคฐเคนเคจा;
  • เคธाเคฎाเคจ्เคฏ เคฐเค•्เคคเคšाเคช เค”เคฐ เคถเคฐ्เค•เคฐा เค•े เคธ्เคคเคฐ เค•ो เคฌเคจाเค เคฐเค–เคจा;
  • เค•ोเคฒेเคธ्เคŸ्เคฐॉเคฒ เค•े เคธ्เคคเคฐ เค•ो เคจिเคฏंเคค्เคฐเคฃ เคฎें เคฐเค–เคจा;
  • เคชเคฐ्เคฏाเคช्เคค เคฎाเคค्เคฐा เคฎें เคชाเคจी เค”เคฐ เคธ्เคตเคธ्เคฅ เคชेเคฏ เคชเคฆाเคฐ्เคฅ เคชीเคจा;
  • เคธ्เคตเคธ्เคฅ เคตเคœเคจ เคฌเคจाเค เคฐเค–เคจा;
  • เคจिเคฏเคฎिเคค เคฐूเคช เคธे เคต्เคฏाเคฏाเคฎ เค•เคฐเคจा;
  • เค…เคชเคจे เคคเคจाเคต เค•े เคธ्เคคเคฐ เค•ो เคช्เคฐเคฌंเคงिเคค เค•เคฐเคจा।

เค…เคชเคจे เค—ुเคฐ्เคฆे เค•ी เคฆेเค–เคญाเคฒ เค”เคฐ เคธเคซाเคˆ เค•े เคธाเคฅ-เคธाเคฅ เคฒंเคฌे เคธเคฎเคฏ เคคเค• เค…เคš्เค›े เคธ्เคตाเคธ्เคฅ्เคฏ เค•ा เค†เคจंเคฆ เคฒेเคจे เคฎें เคฎเคฆเคฆ เคฎिเคฒ เคธเค•เคคी เคนै। เค†เคช เคชเคฐ्เคฏाเคช्เคค เคฎाเคค्เคฐा เคฎें เคคเคฐเคฒ เคชเคฆाเคฐ्เคฅ เคชीเค•เคฐ เค”เคฐ เคจเคฎเค• เค•ा เคธेเคตเคจ เค•เคฎ เค•เคฐเค•े เค—ुเคฐ्เคฆे เค•ी เคชเคฅเคฐी เค•े เคœोเค–िเคฎ เค•ो เค•เคฎ เค•เคฐ เคธเค•เคคे เคนैं। เค•िเคกเคจी เคกिเคŸॉเค•्เคธ เค•े เคฌाเคฐे เคฎें เค…เคš्เค›ी เคฌाเคค เคฏเคน เคนै เค•ि เคฏเคน เคจ เค•ेเคตเคฒ เค†เคชเค•े เค—ुเคฐ्เคฆे เค•ो เคฌเคฒ्เค•ि เคถเคฐीเคฐ เค•े เคนเคฐ เค…ंเค— เค•ो เคกिเคŸॉเค•्เคธ เค•เคฐเคคा เคนै।


เคฎंเค—เคฒเคตाเคฐ, 13 เคฎเคˆ 2025

เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เค•्เคฏा เคนोเคคा เคนै?

 เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เคเค• เคšिเค•िเคค्เคธा เคช्เคฐเค•्เคฐिเคฏा เคนै, เคœिเคธเค•ा เค‰เคชเคฏोเค— เค•िเคกเคจी เค•ी เค•ाเคฐ्เคฏเค•्เคทเคฎเคคा เค•े เคจुเค•เคธाเคจ เค•े เค•ाเคฐเคฃ เคถเคฐीเคฐ เคฎें เคœเคฎा เคนुเค เคตिเคทाเค•्เคค เคชเคฆाเคฐ्เคฅों เค”เคฐ เค…เคคिเคฐिเค•्เคค เคคเคฐเคฒ เคชเคฆाเคฐ्เคฅों เค•ो เคฌाเคนเคฐ เคจिเค•ाเคฒเคจे เค•े เคฒिเค เค•िเคฏा เคœाเคคा เคนै। เคฏเคน เคตिเคถेเคท เคฐूเคช เคธे เค‰เคจ เคฒोเค—ों เค•े เคฒिเค เค†เคตเคถ्เคฏเค• เคนोเคคा เคนै เคœिเคจเค•ी เค•िเคกเคจिเคฏाँ เค ीเค• เคธे เค•ाเคฎ เคจเคนीं เค•เคฐ เคฐเคนी เคนोเคคीं, เคฏाเคจी เค•िเคกเคจी เคซेเคฒिเคฏเคฐ (Kidney Failure) เค•ी เคธ्เคฅिเคคि เคฎें।



เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เค•े เคฆो เคฎुเค–्เคฏ เคช्เคฐเค•ाเคฐ เคนोเคคे เคนैं:

  1. เคนेเคฎोเคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ (Hemodialysis):
    เค‡เคธเคฎें เคถเคฐीเคฐ เคธे เคฐเค•्เคค เคฌाเคนเคฐ เคจिเค•ाเคฒा เคœाเคคा เคนै เค”เคฐ เคเค• เคฎเคถीเคจ (เคกाเคฏเคฒाเค‡เคœ़เคฐ) เค•े เคฎाเคง्เคฏเคฎ เคธे เค‰เคธे เคถुเคฆ्เคง เค•िเคฏा เคœाเคคा เคนै। เคซिเคฐ เคถुเคฆ्เคง เคฐเค•्เคค เค•ो เคถเคฐीเคฐ เคฎें เคตाเคชเคธ เคกाเคฒा เคœाเคคा เคนै। เคฏเคน เคช्เคฐเค•्เคฐिเคฏा เค†เคฎเคคौเคฐ เคชเคฐ เค…เคธ्เคชเคคाเคฒ เคฏा เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เคธेंเคŸเคฐ เคฎें เค•ी เคœाเคคी เคนै, เค”เคฐ เคฏเคน เคธเคช्เคคाเคน เคฎें เคคीเคจ เคฌाเคฐ เคนोเคคी เคนै, เคช्เคฐเคค्เคฏेเค• เคธเคค्เคฐ เค•ा เคธเคฎเคฏ เคฒเค—เคญเค— 3-4 เค˜ंเคŸे เคนोเคคा เคนै।

  2. เคชेเคฐिเคŸोเคจिเคฏเคฒ เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ (Peritoneal Dialysis):
    เค‡เคธเคฎें เคถเคฐीเคฐ เค•े เค…ंเคฆเคฐ เคเค• เคตिเคถेเคท เคคเคฐเคฒ เคชเคฆाเคฐ्เคฅ (เคกाเคฏเคฒिเคธेเคŸ) เคกाเคฒा เคœाเคคा เคนै เคœो เคชेเคŸ เค•ी เคชเคฐเคค (เคชेเคฐिเคŸोเคจिเคฏเคฎ) เคฎें เค…เคตเคถोเคทिเคค เค•เคฐเคคा เคนै। เคฏเคน เคช्เคฐเค•्เคฐिเคฏा เค˜เคฐ เคชเคฐ เคญी เค•ी เคœा เคธเค•เคคी เคนै เค”เคฐ เค‡เคธเคฎें เคฐเค•्เคค เค•ो เคฌाเคนเคฐ เคจिเค•ाเคฒเคจे เค•ी เคฌเคœाเคฏ เคชेเคŸ เค•ी เคชเคฐเคค เค•ा เค‰เคชเคฏोเค— เค•เคฐเค•े เคถเคฐीเคฐ เคธे เค…เคตांเค›िเคค เคชเคฆाเคฐ्เคฅों เค•ो เคฌाเคนเคฐ เคจिเค•ाเคฒा เคœाเคคा เคนै।

เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เค•े เคฆ्เคตाเคฐा เค•िเคกเคจी เค•ी เค•ाเคฐ्เคฏเค•्เคทเคฎเคคा เค•ी เค•เคฎी เค•ो เค•ुเค› เคธเคฎเคฏ เคคเค• เคจिเคฏंเคค्เคฐिเคค เค•िเคฏा เคœाเคคा เคนै, เคฒेเค•िเคจ เคฏเคน เค•िเคกเคจी เค•े เคชूเคฐी เคคเคฐเคน เคธे เค•ाเคฎ เค•เคฐเคจे เค•ी เคช्เคฐเค•्เคฐिเคฏा เค•ो เคจเคนीं เค ीเค• เค•เคฐเคคा। เค•िเคกเคจी เคŸ्เคฐांเคธเคช्เคฒांเคŸेเคถเคจ (Kidney Transplantation) เคเค• เค”เคฐ เคตिเค•เคฒ्เคช เคนो เคธเค•เคคा เคนै, เคœो เคธ्เคฅाเคฏी เค‡เคฒाเคœ เคช्เคฐเคฆाเคจ เค•เคฐเคคा เคนै।

1. เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เค•ी เค†เคตเคถ्เคฏเค•เคคा เค•्เคฏों เคนोเคคी เคนै?

เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เค‰เคจ เคฒोเค—ों เค•ो เคšाเคนिเค เคœिเคจเค•ी เค•िเคกเคจिเคฏाँ เค•ाเคฎ เค•เคฐเคจा เคฌंเคฆ เค•เคฐ เคฆेเคคी เคนैं, เคฏा เคœिเคจเค•ी เค•िเคกเคจिเคฏाँ เคฌเคนुเคค เคœ्เคฏाเคฆा เค–เคฐाเคฌ เคนो เคœाเคคी เคนैं (เค•्เคฐोเคจिเค• เค•िเคกเคจी เคกिเคœीเคœ)। เค•िเคกเคจिเคฏाँ เคฐเค•्เคค เค•ो เคซिเคฒ्เคŸเคฐ เค•เคฐเคคी เคนैं, เคตिเคทाเค•्เคค เคชเคฆाเคฐ्เคฅों เค”เคฐ เค…เคคिเคฐिเค•्เคค เคคเคฐเคฒ เค•ो เคฌाเคนเคฐ เคจिเค•ाเคฒเคคी เคนैं, เค”เคฐ เคถเคฐीเคฐ เคฎें เคตिเคญिเคจ्เคจ เคฐाเคธाเคฏเคจिเค• เคคเคค्เคตों เค•ो เคธंเคคुเคฒिเคค เค•เคฐเคคी เคนैं। เคœเคฌ เค•िเคกเคจिเคฏाँ เค ीเค• เคธे เค•ाเคฎ เคจเคนीं เค•เคฐเคคीं, เคคो เคถเคฐीเคฐ เคฎें เคตिเคทाเค•्เคค เคชเคฆाเคฐ्เคฅ เค”เคฐ เคคเคฐเคฒ เคœเคฎा เคนोเคจे เคฒเค—เคคे เคนैं, เคœो เคœीเคตเคจ เค•े เคฒिเค เค–เคคเคฐा เคฌเคจ เคธเค•เคคे เคนैं। เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เค‡เคจ เคธเคฎเคธ्เคฏाเค“ं เค•ो เคจिเคฏंเคค्เคฐिเคค เค•เคฐเคจे เคฎें เคฎเคฆเคฆ เค•เคฐเคคा เคนै।



2. เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เค•े เคฆौเคฐाเคจ เค•्เคฏा เคนोเคคा เคนै?

  • เคนेเคฎोเคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ: เค‡เคธ เคช्เคฐเค•्เคฐिเคฏा เคฎें, เคเค• เค•ैเคฅेเคŸเคฐ (เคธुเคˆ) เค•े เคฎाเคง्เคฏเคฎ เคธे เคฐเค•्เคค เคถเคฐीเคฐ เคธे เคฌाเคนเคฐ เคจिเค•ाเคฒा เคœाเคคा เคนै เค”เคฐ เคซिเคฐ เคกाเคฏเคฒाเค‡เคœ़เคฐ (เคœो เคเค• เคช्เคฐเค•ाเคฐ เค•ा เคซिเคฒ्เคŸเคฐ เคนोเคคा เคนै) เค•े เคฎाเคง्เคฏเคฎ เคธे เคถुเคฆ्เคง เค•िเคฏा เคœाเคคा เคนै। เคถुเคฆ्เคง เคฐเค•्เคค เคซिเคฐ เคธे เคถเคฐीเคฐ เคฎें เคตाเคชเคธ เคญेเคœा เคœाเคคा เคนै। เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เค•े เคฆौเคฐाเคจ, เคถเคฐीเคฐ เค•ा เคฐเค•्เคค เคเค• เคซिเคฒ्เคŸเคฐ เคธे เค—ुเคœเคฐเคคा เคนै, เคœो เค‰เคธे เคธाเคซ เค•เคฐเคคा เคนै।

  • เคชेเคฐिเคŸोเคจिเคฏเคฒ เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ: เค‡เคธเคฎें เคถเคฐीเคฐ เค•े เค…ंเคฆเคฐ เคเค• เคตिเคถेเคท เค•ैเคฅेเคŸเคฐ เคกाเคฒा เคœाเคคा เคนै, เค”เคฐ เค‰เคธเคฎें เคกाเคฏเคฒिเคธेเคŸ เคจाเคฎเค• เคเค• เคคเคฐเคฒ เคชเคฆाเคฐ्เคฅ เคญเคฐ เคฆिเคฏा เคœाเคคा เคนै। เคฏเคน เคคเคฐเคฒ เคชेเคŸ เค•ी เค†ंเคคเคฐिเค• เคชเคฐเคค เค•े เคฎाเคง्เคฏเคฎ เคธे เคฐเค•्เคค เคธे เคตिเคทाเค•्เคค เคชเคฆाเคฐ्เคฅों เค•ो เคจिเค•ाเคฒเคจे เค•ा เค•ाเคฎ เค•เคฐเคคा เคนै। เคซिเคฐ เค‡เคธे เค•ुเค› เค˜ंเคŸों เค•े เคฌाเคฆ เคถเคฐीเคฐ เคธे เคฌाเคนเคฐ เคจिเค•ाเคฒा เคœाเคคा เคนै। เคชेเคฐिเคŸोเคจिเคฏเคฒ เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เค•ो เค˜เคฐ เคชเคฐ เคญी เค•िเคฏा เคœा เคธเค•เคคा เคนै เค”เคฐ เคฏเคน เคฒเค—ाเคคाเคฐ เคฏा เค•ुเค› เคธเคฎเคฏ เค•े เคฒिเค เค•िเคฏा เคœा เคธเค•เคคा เคนै।

3. เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เค•ी เคช्เคฐเค•्เคฐिเคฏा เค•िเคคเคจी เคฒंเคฌी เคนोเคคी เคนै?

  • เคนेเคฎोเคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เคฎें เค†เคฎเคคौเคฐ เคชเคฐ เคช्เคฐเคค्เคฏेเค• เคธเคค्เคฐ เค•ा เคธเคฎเคฏ เคฒเค—เคญเค— 3-4 เค˜ंเคŸे เคนोเคคा เคนै। เคฏเคน เคช्เคฐเค•्เคฐिเคฏा เคธเคช्เคคाเคน เคฎें 3 เคฌाเคฐ เค•ी เคœाเคคी เคนै।

  • เคชेเคฐिเคŸोเคจिเคฏเคฒ เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เค˜เคฐ เคชเคฐ เค•िเคฏा เคœाเคคा เคนै เค”เคฐ เคฏเคน เคช्เคฐเค•्เคฐिเคฏा เคจिเคฐंเคคเคฐ เคฏा เคฆिเคจ เคฎें เค•ुเค› เคธเคฎเคฏ เค•े เคฒिเค เคนोเคคी เคนै।

4. เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เค•े เคซाเคฏเคฆे เค”เคฐ เคจुเค•เคธाเคจ:

เคซाเคฏเคฆे:

  • เคฏเคน เคถเคฐीเคฐ เคฎें เคตिเคทाเค•्เคค เคชเคฆाเคฐ्เคฅों เค•ो เคฌाเคนเคฐ เคจिเค•ाเคฒเคจे เคฎें เคฎเคฆเคฆ เค•เคฐเคคा เคนै।

  • เคฏเคน เคถเคฐीเคฐ เคฎें เค…เคคिเคฐिเค•्เคค เคคเคฐเคฒ เคชเคฆाเคฐ्เคฅ เค”เคฐ เคธोเคกिเคฏเคฎ เค•ो เคจिเคฏंเคค्เคฐिเคค เค•เคฐเคคा เคนै।

  • เคฏเคน เคœीเคตเคจ เคฌเคšाเคจे เค•े เคฒिเค เค†เคตเคถ्เคฏเค• เคนो เคธเค•เคคा เคนै เคฏเคฆि เค•िเคกเคจी เคชूเคฐी เคคเคฐเคน เคธे เคซेเคฒ เคนो เคœाเคคी เคนै।

เคจुเค•เคธाเคจ:

  • เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เคเค• เคธ्เคฅाเคฏी เค‡เคฒाเคœ เคจเคนीं เคนै। เคฏเคน เคธिเคฐ्เคซ เคเค• "เคธเคฎเคฏ เคจिเค•ाเคฒเคจे" เคตाเคฒी เคช्เคฐเค•्เคฐिเคฏा เคนै, เคœो เค•िเคกเคจी เคŸ्เคฐांเคธเคช्เคฒांเคŸ เคคเค• เคฎเคฐीเคœ เค•ो เคœीเคตिเคค เคฐเค–เคจे เคฎें เคฎเคฆเคฆ เค•เคฐเคคी เคนै।

  • เคนेเคฎोเคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เคธे เคธंเคฌंเคงिเคค เคœोเค–िเคฎ เคœैเคธे เค•ि เคธंเค•्เคฐเคฎเคฃ, เคฐเค•्เคคเคฆाเคฌ เคฎें เค‰เคคाเคฐ-เคšเคข़ाเคต, เคฏा เค•เคญी-เค•เคญी เคฐเค•्เคค เค•े เคฅเค•्เค•े เคฌเคจเคจे เค•ा เค–เคคเคฐा เคนो เคธเค•เคคा เคนै।

  • เคชेเคฐिเคŸोเคจिเคฏเคฒ เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เคฎें เคญी เคธंเค•्เคฐเคฎเคฃ เค•ा เค–เคคเคฐा เคนोเคคा เคนै, เคตिเคถेเคทเค•เคฐ เคฏเคฆि เค•ैเคฅेเคŸเคฐ เค•ी เคฆेเค–เคญाเคฒ เคธเคนी เคคเคฐीเค•े เคธे เคจ เค•ी เคœाเค।


5. เค•िเคกเคจी เคŸ्เคฐांเคธเคช्เคฒांเคŸ เค”เคฐ เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ

เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เคเค• เค…เคธ्เคฅाเคฏी เคธเคฎाเคงाเคจ เคนै, เค”เคฐ เคฏเคฆि เค•िเคกเคจी เค•ी เคธ्เคฅिเคคि เคฌเคนुเคค เค–เคฐाเคฌ เคนो เคœाเคคी เคนै, เคคो เคกॉเค•्เคŸเคฐ เค•िเคกเคจी เคŸ्เคฐांเคธเคช्เคฒांเคŸ เค•ी เคธเคฒाเคน เคฆे เคธเค•เคคे เคนैं। เค•िเคกเคจी เคŸ्เคฐांเคธเคช्เคฒांเคŸ เค•े เคฌाเคฆ, เคจเคˆ เค•िเคกเคจी เคถเคฐीเคฐ เคฎें เค•ाเคฎ เค•เคฐเคจा เคถुเคฐू เค•เคฐ เคฆेเคคी เคนै เค”เคฐ เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เค•ी เค†เคตเคถ्เคฏเค•เคคा เคจเคนीं เคฐเคนเคคी।

เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เค•ा เคฎเคนเคค्เคต เคคเคฌ เคฌเคข़ เคœाเคคा เคนै เคœเคฌ เค•िเคกเคจी เค•ी เค•ाเคฐ्เคฏเค•्เคทเคฎเคคा เคฌเคนुเคค เค•เคฎ เคนो เคœाเคคी เคนै, เค”เคฐ เค•िเคกเคจी เคŸ्เคฐांเคธเคช्เคฒांเคŸ เค•ी เคธंเคญाเคตเคจा เคจเคนीं เคนोเคคी। เค‡เคธเค•े เคฌाเคตเคœूเคฆ, เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เคธे เคœीเคตเคจเค•ाเคฒ เคฌเคข़ เคธเค•เคคा เคนै เค”เคฐ เคœीเคตเคจ เค—ुเคฃเคตเคค्เคคा เคฎें เคธुเคงाเคฐ เคนो เคธเค•เคคा เคนै।

6. เค•्เคฏा เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เค•े เคฆौเคฐाเคจ เค•ोเคˆ เคตिเคถेเคท เคฆेเค–เคญाเคฒ เค•ी เค†เคตเคถ्เคฏเค•เคคा เคนोเคคी เคนै?

  • เค†เคนाเคฐ: เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เค•े เคฎเคฐीเคœों เค•ो เค…เคชเคจे เค†เคนाเคฐ เคชเคฐ เคตिเคถेเคท เคง्เคฏाเคจ เคฆेเคจा เคšाเคนिเค, เค–ाเคธเค•เคฐ เคซाเคธ्เคซोเคฐเคธ, เคชोเคŸेเคถिเคฏเคฎ, เค”เคฐ เคธोเคกिเคฏเคฎ เค•ी เคฎाเคค्เคฐा เคชเคฐ เคจिเคฏंเคค्เคฐเคฃ เคฐเค–เคจा เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคนै।

  • เคฆเคตाเค‡เคฏाँ: เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เค•े เคฆौเคฐाเคจ เค•ुเค› เคฆเคตाเค‡เคฏों เค•ी เคœเคฐूเคฐเคค เคชเคก़ เคธเค•เคคी เคนै, เคœैเคธे เค•ि เคฐเค•्เคคเคฆाเคฌ เค•ो เคจिเคฏंเคค्เคฐिเคค เค•เคฐเคจे เคตाเคฒी เคฆเคตाเค‡เคฏाँ เคฏा เค•िเคกเคจी เค•े เคฒिเค เคธเคช्เคฒीเคฎेंเคŸ्เคธ।

  • เคธैเคจिเคŸेเคถเคจ: เคชेเคฐिเคŸोเคจिเคฏเคฒ เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เคฎें เคธंเค•्เคฐเคฎเคฃ เค•ा เค–เคคเคฐा เคนोเคคा เคนै, เค‡เคธเคฒिเค เคธเคนी เคคเคฐीเค•े เคธे เคนाเคฅ เคงोเคจा เค”เคฐ เค•ैเคฅेเคŸเคฐ เค•ी เคฆेเค–เคญाเคฒ เคœเคฐूเคฐी เคนोเคคी เคนै।

เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เคœीเคตเคจ เค•ो เคฌเคจाเค เคฐเค–เคจे เค•े เคฒिเค เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคนै, เคฒेเค•िเคจ เคฏเคน เคเค• เคธ्เคฅाเคฏी เค‡เคฒाเคœ เคจเคนीं เคนै। เค•िเคกเคจी เคŸ्เคฐांเคธเคช्เคฒांเคŸ เค•ो เคตिเคšाเคฐ เค•िเคฏा เคœाเคคा เคนै เค…เค—เคฐ เคตเคน เคธंเคญเคต เคนो।

เคฎंเค—เคฒเคตाเคฐ, 15 เค…เคช्เคฐैเคฒ 2025

เค•िเคกเคจी เค•े เคฎเคฐीเคœों เค•ो เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เค•ी เคœเคฐूเคฐเคค เค•เคฌ เคชเคก़เคคी เคนै?

 เค•เคˆ เค•ाเคฐเคฃों เคธे เคฒोเค—ों เค•ो เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เค•ी เคœเคฐूเคฐเคค เคนो เคธเค•เคคी เคนै, เคฒेเค•िเคจ เคฐเค•्เคค เคธे เค…เคชเคถिเคท्เคŸ เค‰เคค्เคชाเคฆों เค•ो เคชเคฐ्เคฏाเคช्เคค เคฐूเคช เคธे เคซ़िเคฒ्เคŸเคฐ เค•เคฐเคจे เค•े เคฒिเค เค•िเคกเคจी เค•ी เค…เค•्เคทเคฎเคคा (เค•िเคกเคจी เค•ी เคตिเคซเคฒเคคा) เคธเคฌเคธे เค†เคฎ เคนै। เค•िเคกเคจी เค•े เคช्เคฐเค•ाเคฐ्เคฏ เคฎें เคœเคฒ्เคฆी เคธे เค—िเคฐाเคตเคŸ เค† เคธเค•เคคी เคนै (เคœिเคธे เคเค•्เคฏूเคŸ เค•िเคกเคจी เค‡ंเคœเคฐी เคฏा เคเค•्‍เคฏूเคŸ เค•िเคกเคจी เคซेเคฒिเคฏเคฐ เค•เคนा เคœाเคคा เคนै), เคฏा เค•िเคกเคจी เคงीเคฐे-เคงीเคฐे เค…เคชเคถिเคท्เคŸ เค‰เคค्เคชाเคฆों เค•ो เคซ़िเคฒ्เคŸเคฐ เค•เคฐเคจे เค•ी เค…เคชเคจी เค•्เคทเคฎเคคा เค–ो เคธเค•เคคी เคนैं (เคœिเคธे เค•्เคฐोเคจिเค• เค•िเคกเคจी เคกिเคธीเคœ़ เคฏा เค•्เคฐोเคจिเค• เค•िเคกเคจी เคซेเคฒिเคฏเคฐ เค•เคนा เคœाเคคा เคนै)।


เค•िเคกเคจी เค•ी เคตिเคซเคฒเคคा เคธे เคชीเคก़िเคค เคฒोเค—ों เคฎें, เคœเคฌ เคฐเค•्เคค เคชเคฐीเค•्เคทเคฃ เคธे เคชเคคा เคšเคฒเคคा เคนै เค•ि เค•िเคกเคจी เค…เคฌ เค…เคชเคถिเคท्เคŸ เค‰เคค्เคชाเคฆों เค•ो เคชเคฐ्เคฏाเคช्เคค เคฐूเคช เคธे เคซ़िเคฒ्เคŸเคฐ เคจเคนीं เค•เคฐ เคธเค•เคคी เคนैं เค”เคฐ เคธंเคšिเคค เค…เคชเคถिเคท्เคŸ เค‰เคค्เคชाเคฆ เคธเคฎเคธ्เคฏाเคं เคชैเคฆा เค•เคฐเคคे เคนैं, เคคो เค•เคˆ เคกॉเค•्เคŸเคฐ เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เค•ी เคธเคฒाเคน เคฆेเคคे เคนैं। เคเค•्เคฏूเคŸ เค•िเคกเคจी เค‡ंเคœเคฐी เค•े เคฒिเค, เคกॉเค•्เคŸเคฐ เคคเคฌ เคคเค• เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เคœाเคฐी เคฐเค–เคคे เคนैं เคœเคฌ เคคเค• เค•ि เคต्เคฏเค•्เคคि เค•े เคฐเค•्เคค เคชเคฐीเค•्เคทเคฃ เค•े เคชเคฐिเคฃाเคฎ เคฏเคน เคธंเค•ेเคค เคจเคนीं เคฆेเคคे เคนैं เค•ि เค•िเคกเคจी เค•ी เค•ाเคฐ्เคฏเค•्เคทเคฎเคคा เคชเคฐ्เคฏाเคช्เคค เคฐूเคช เคธे เค ीเค• เคนो เค—เคˆ เคนै। เค•्เคฐोเคจिเค• เค•िเคกเคจी เคกिเคธीเคœ़ เคธे เคชीเคก़िเคค เคฒोเค—ों เค•े เคฒिเค, เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เค•ा เค‰เคชเคฏोเค— เคฆीเคฐ्เค˜เค•ाเคฒिเค• เคฅेเคฐेเคชी เค•े เคฐूเคช เคฎें เคฏा เค…เคธ्เคฅाเคฏी เค‰เคชाเคฏ เค•े เคฐूเคช เคฎें เคคเคฌ เคคเค• เค•िเคฏा เคœा เคธเค•เคคा เคนै เคœเคฌ เคคเค• เค•ि เคต्เคฏเค•्เคคि เค•िเคกเคจी เคŸ्เคฐांเคธเคช्เคฒांเคŸ เคจเคนीं เค•เคฐเคตा เคฒेเคคा เคนै। เค…เคฒ्เคชเค•ाเคฒिเค• เคฏा เคคเคค्เค•ाเคฒ เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เค•ा เค‰เคชเคฏोเค— เคถเคฐीเคฐ เคธे เคซ़्เคฒूเคก, เค•ुเค› เคฆเคตाเค“ं เคฏा เคœเคนเคฐ เค•ो เคนเคŸाเคจे เค•े เคฒिเค เคญी เค•िเคฏा เคœा เคธเค•เคคा เคนै।

เค•ुเค› เคฒोเค—ों เค•ो เค…เคœ्เคžाเคค เค•ाเคฐเคฃों เคธे เค•िเคกเคจी เค•ी เคธเคฎเคธ्เคฏा เคนो เคœाเคคी เคนै। เค•िเคกเคจी เคซेเคฒिเคฏเคฐ เคเค• เคฆीเคฐ्เค˜เค•ाเคฒिเค• เคธ्เคฅिเคคि เคนो เคธเค•เคคी เคนै, เคฏा เคฏเคน เค•िเคธी เค—ंเคญीเคฐ เคฌीเคฎाเคฐी เคฏा เคšोเคŸ เค•े เคฌाเคฆ เค…เคšाเคจเค• (เคคीเคต्เคฐ) เคนो เคธเค•เคคी เคนै। เคคीเคต्เคฐ เค•िเคกเคจी เคซेเคฒिเคฏเคฐ เค ीเค• เคนो เคธเค•เคคा เคนै।

เค•िเคกเคจी เคฐोเค— เค•े เคชाँเคš เคšเคฐเคฃ เคนोเคคे เคนैं। เคšเคฐเคฃ 5 เค•िเคกเคจी เคฐोเค— เคฎें, เคธ्เคตाเคธ्เคฅ्เคฏ เคธेเคตा เคช्เคฐเคฆाเคคा เค†เคชเค•ो เค•िเคกเคจी เคซेเคฒिเคฏเคฐ เคฎें เคฎाเคจเคคे เคนैं। เค‡เคธ เคฌिंเคฆु เคชเคฐ, เค†เคชเค•े เค—ुเคฐ्เคฆे เค…เคชเคจी เคธाเคฎाเคจ्เคฏ เคฆเคฐ เค•े เค•ेเคตเคฒ 15% เคธे เคญी เค•เคฎ เคชเคฐ เค•ाเคฎ เค•เคฐเคคे เคนैं। เคœीเคตिเคค เคฐเคนเคจे เค•े เคฒिเค เค†เคชเค•ो เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เคฏा เค•िเคกเคจी เคŸ्เคฐांเคธเคช्เคฒांเคŸ เค•ी เค†เคตเคถ्เคฏเค•เคคा เคนो เคธเค•เคคी เคนै । เค•ुเค› เคฒोเค— เคŸ्เคฐांเคธเคช्เคฒांเคŸ เค•ी เคช्เคฐเคคीเค•्เคทा เค•เคฐเคคे เคธเคฎเคฏ เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เค•เคฐเคตाเคคे เคนैं।


เค•्เคฏा เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เค•เคฐเคตाเคจा เค—ंเคญीเคฐ เคฌाเคค เคนै?

เคนां, เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เคชเคฐ เคœाเคจा เค—ंเคญीเคฐ เคนै। เคฏเคฆि เค†เคชเค•ो เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เค•ी เค†เคตเคถ्เคฏเค•เคคा เคนै เค”เคฐ เค†เคช เค‡เคธे เคถुเคฐू เคจเคนीं เค•เคฐเคจा เคšाเคนเคคे เคฏा เคฌंเคฆ เค•เคฐเคจे เค•ा เคจिเคฐ्เคฃเคฏ เคฒेเคคे เคนैं, เคคो เค†เคชเค•े เคฐเค•्เคค เคฎें เคตिเคทाเค•्เคค เคชเคฆाเคฐ्เคฅ เคœเคฎा เคนो เคœाเคंเค—े ( เคฏूเคฐीเคฎिเคฏा )। เค‰เคชเคšाเคฐ เค•े เคฌिเคจा เค•िเคกเคจी เคซेเคฒिเคฏเคฐ เค˜ाเคคเค• เคนै । เคฏเคฆि เค†เคชเค•ो เค•िเคกเคจी เคซेเคฒिเคฏเคฐ เคนै, เคคो เค†เคช เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เค•े เคฌिเคจा เค•ुเค› เคฆिเคจ เคฏा เคธเคช्เคคाเคน เคœीเคตिเคค เคฐเคน เคธเค•เคคे เคนैं।

เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เค•िเคคเคจा เค†เคฎ เคนै?

เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เค†เคฎ เคฌाเคค เคนै। เคฆुเคจिเคฏा เคญเคฐ เคฎें 2 เคฎिเคฒिเคฏเคจ เคธे เคœ़्เคฏाเคฆा เคฒोเค— เค•िเคกเคจी เค•ी เคฌीเคฎाเคฐी เค•ा เค‡เคฒाเคœ เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เคฏा เค•िเคกเคจी เคŸ्เคฐांเคธเคช्เคฒांเคŸ เคธे เค•เคฐเคตाเคคे เคนैं।


เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เค•िเคคเคจे เคธเคฎเคฏ เคคเค• เคšเคฒเคคा เคนै?

เคฏเคน เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เค•े เคช्เคฐเค•ाเคฐ เคชเคฐ เคจिเคฐ्เคญเคฐ เค•เคฐเคคा เคนै।

เค‡เคจ-เคธेंเคŸเคฐ เคนेเคฎोเคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เค•ो เคชूเคฐा เคนोเคจे เคฎें เคฒเค—เคญเค— เคคीเคจ เคธे เคšाเคฐ เค˜ंเคŸे เคฒเค—เคคे เคนैं, เค”เคฐ เค†เคชเค•ो เคช्เคฐเคคि เคธเคช्เคคाเคน เค•เคฎ เคธे เค•เคฎ เคคीเคจ เคฌाเคฐ เค‡เคธเค•ी เค†เคตเคถ्เคฏเค•เคคा เคนोเค—ी। เค˜เคฐ เคชเคฐ เคนेเคฎोเคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เค•े เคช्เคฐเค•ाเคฐ เค•े เค†เคงाเคฐ เคชเคฐ, เค†เคชเค•ो เคช्เคฐเคคि เคธเคช्เคคाเคน เคคीเคจ เคธे เคธाเคค เคฆिเคจ เค‡เคธเค•ी เค†เคตเคถ्เคฏเค•เคคा เคนो เคธเค•เคคी เคนै, เค”เคฐ เคธเคค्เคฐ เคคीเคจ เคธे เค†เค  เค˜ंเคŸे เคคเค• เคšเคฒ เคธเค•เคคे เคนैं।

เคจिเคฐंเคคเคฐ เคเคฎ्เคฌुเคฒेเคŸเคฐी เคชेเคฐीเคŸोเคจिเคฏเคฒ เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เคฎें เค†เคฎเคคौเคฐ เคชเคฐ เคฒเค—เคญเค— 40 เคฎिเคจเคŸ เคฒเค—เคคे เคนैं, เค”เคฐ เค†เคชเค•ो เคนเคฐ เคฆिเคจ เคคीเคจ เคธे เคชांเคš เคธเคค्เคฐों เค•ी เค†เคตเคถ्เคฏเค•เคคा เคนोเค—ी। เคธ्เคตเคšाเคฒिเคค เคชेเคฐीเคŸोเคจिเคฏเคฒ เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เคฎें เค†เค  เคธे 12 เค˜ंเคŸे เคฒเค— เคธเค•เคคे เคนैं, เค”เคฐ เค†เคชเค•ो เค‡เคธे เคนเคฐ เคฆिเคจ เค•เคฐเคจे เค•ी เค†เคตเคถ्เคฏเค•เคคा เคนो เคธเค•เคคी เคนै।

เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เค•े เค•्เคฏा เคฒाเคญ เคนैं?

เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เค•ा เคช्เคฐाเคฅเคฎिเค• เคฒाเคญ เคฏเคน เคนै เค•ि เคฏเคน เค†เคชเค•े เคฐเค•्เคค เคธे เค…เคชเคถिเคท्เคŸ เค‰เคค्เคชाเคฆों เค”เคฐ เค…เคคिเคฐिเค•्เคค เคคเคฐเคฒ เคชเคฆाเคฐ्เคฅ เค•ो เค›ाเคจเค•เคฐ เค•िเคกเคจी เค•ी เคตिเคซเคฒเคคा เค•ा เค‡เคฒाเคœ เค•เคฐเคคा เคนै। เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เค•े เคฌिเคจा - เคฏा เค•िเคกเคจी เคช्เคฐเคค्เคฏाเคฐोเคชเคฃ เค•े เคฌिเคจा - เค•िเคกเคจी เค•ी เคตिเคซเคฒเคคा เค˜ाเคคเค• เคนै।

เคฆोเคจों เคช्เคฐเค•ाเคฐ เค•े เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เค•े เค…เคฒเค—-เค…เคฒเค— เคฒाเคญ เคนैं। เค•िเคธी เคธ्เคตाเคธ्เคฅ्เคฏ เคธेเคตा เคช्เคฐเคฆाเคคा เคธे เคฌाเคค เค•เคฐें - เคตे เค†เคชเค•े เคธाเคฅ เคฆोเคจों เคช्เคฐเค•ाเคฐ เค•े เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เค•ी เคธเคฎीเค•्เคทा เค•เคฐ เคธเค•เคคे เคนैं เค”เคฐ เค†เคชเค•े เค”เคฐ เค†เคชเค•ी เคœीเคตเคจเคถैเคฒी เค•े เคฒिเค เคธเคฌเคธे เค…เคš्เค›ा เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เคธुเคा เคธเค•เคคे เคนैं।

เค•्เคฏा เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เค•े เคฌाเคฆ เค—ुเคฐ्เคฆे เคซिเคฐ เคธे เค•ाเคฎ เค•เคฐเคจा เคถुเคฐू เค•เคฐ เคธเค•เคคे เคนैं?

เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เคธे เค…ंเคคिเคฎ เคšเคฐเคฃ เค•ी เค•िเคกเคจी เค•ी เคฌीเคฎाเคฐी เคฏा เค•िเคกเคจी เคซेเคฒिเคฏเคฐ เค•ा เค‡เคฒाเคœ เคจเคนीं เคนो เคธเค•เคคा। เคœเคฌ เคคเค• เค†เคช เค•िเคกเคจी เคŸ्เคฐांเคธเคช्เคฒांเคŸ เคจเคนीं เค•เคฐเคตा เคฒेเคคे, เค†เคชเค•ो เคœीเคตเคจ เคญเคฐ เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เค•ी เคœเคฐूเคฐเคค เคชเคก़ेเค—ी।


เค•्เคฏा เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เคฆเคฐ्เคฆเคจाเค• เคนै?

เคนेเคฎोเคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เค•े เคฆौเคฐाเคจ เคœเคฌ เคธ्เคตाเคธ्เคฅ्เคฏ เคธेเคตा เคช्เคฐเคฆाเคคा เคธुเคˆ เคกाเคฒเคคा เคนै เคคो เค†เคชเค•ो เคนเคฒ्เค•ी เคšुเคญเคจ เคฎเคนเคธूเคธ เคนो เคธเค•เคคी เคนै। เคฒेเค•िเคจ เคฏเคน เคช्เคฐเค•्เคฐिเคฏा เคฆเคฐ्เคฆเคจाเค• เคจเคนीं เคนोเคคी।

เคชेเคฐिเคŸोเคจिเคฏเคฒ เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เคฆเคฐ्เคฆเคจाเค• เคจเคนीं เคนै। เคฒेเค•िเคจ เค†เคชเค•े เคชेเคŸ เคฎें เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เค•े เค•ाเคฐเคฃ เค†เคชเค•ो เคชेเคŸ เคซूเคฒा เคนुเค†, เค ंเคกा เค”เคฐ เค…เคธเคนเคœ เคฎเคนเคธूเคธ เคนो เคธเค•เคคा เคนै।

เค•्เคฏा เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เค•े เคฆौเคฐाเคจ เคฎेเคฐी เค—เคคिเคตिเคงिเคฏों เคชเคฐ เคช्เคฐเคคिเคฌंเคง เคฐเคนेเค—ा?

เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เคชเคฐ เค•เคˆ เคฒोเค— เคธเค•्เคฐिเคฏ เคœीเคตเคจ เคœीเคคे เคนैं, เคœिเคธเคฎें เค•ाเคฎ เค•เคฐเคจा, เคชเคฐिเคตाเคฐ เค•ा เคชाเคฒเคจ-เคชोเคทเคฃ เค•เคฐเคจा เค”เคฐ เคฏाเคค्เคฐा เค•เคฐเคจा เคถाเคฎिเคฒ เคนै। เคœเคฌ เค†เคช เคฏाเคค्เคฐा เค•เคฐเคคे เคนैं, เคคो เคเค• เคธ्เคตाเคธ्เคฅ्เคฏ เคธेเคตा เคช्เคฐเคฆाเคคा เค†เคชเค•े เคฏाเคค्เคฐा เค—ंเคคเคต्เคฏ เคชเคฐ เคเค• เค•ेंเคฆ्เคฐ เคฎें เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เค•เคฐाเคจे เค•ी เคต्เคฏเคตเคธ्เคฅा เค•เคฐเคจे เคฎें เค†เคชเค•ी เคฎเคฆเคฆ เค•เคฐ เคธเค•เคคा เคนै। เคฏเคฆि เค†เคช เคชेเคฐिเคŸोเคจिเคฏเคฒ เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เค•เคฐ เคฐเคนे เคนैं, เคคो เค†เคช เค…เคชเคจे เคธाเคฅ เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เคธเคฎाเคงाเคจ เคฌैเค— เค”เคฐ เคเค• เคชोเคฐ्เคŸेเคฌเคฒ เคนोเคฎ เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เคฎเคถीเคจ (เคฏเคฆि เค†เคตเคถ्เคฏเค• เคนो) เคฒे เคœा เคธเค•เคคे เคนैं।

เคฏเคฆि เค†เคช เคชेเคฐिเคŸोเคจिเคฏเคฒ เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เค•ा เค‰เคชเคฏोเค— เค•เคฐเคคे เคนैं, เคคो เค†เคชเค•ो เค…เคชเคจे เคชेเคŸ เคฎें เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เค•े เคญเคฐ เคœाเคจे เคชเคฐ เค…เคชเคจे เคต्เคฏाเคฏाเคฎ เคฏा เค•ुเค› เคถाเคฐीเคฐिเค• เค—เคคिเคตिเคงिเคฏों เค•ो เคธीเคฎिเคค เค•เคฐเคจे เค•ी เค†เคตเคถ्เคฏเค•เคคा เคนो เคธเค•เคคी เคนै। เค…เคจ्เคฏเคฅा, เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เคชเคฐ เคฒोเค—ों เค•े เคฒिเค เคต्เคฏाเคฏाเคฎ เค ीเค• เคนै। เค…เคชเคจे เคช्เคฐเคฆाเคคा เคธे เคตिเคถिเคท्เคŸ เค—เคคिเคตिเคงिเคฏों เค”เคฐ เค–ेเคฒों เค•े เคฌाเคฐे เคฎें เคฌाเคค เค•เคฐें।


เคถुเค•्เคฐเคตाเคฐ, 21 เคฎाเคฐ्เคš 2025

เค˜เคฐ เคชเคฐ เค•िเคกเคจी เค•ी เคธेเคนเคค เค•ैเคธे เคšेเค• เค•เคฐें?

 เค˜เคฐ เคชเคฐ เค•िเคกเคจी เค•ी เคธेเคนเคค เคœांเคšเคจे เค•े เคฒिเค, เค†เคช เคฎूเคค्เคฐ เคชเคฐीเค•्เคทเคฃ เค•เคฐ เคธเค•เคคे เคนैं, เคœो เคช्เคฐोเคŸीเคจ, เคฐเค•्เคค เคฏा เค—्เคฒूเค•ोเคœ เค•ी เค‰เคชเคธ्เคฅिเคคि เค•ा เคชเคคा เคฒเค—ा เคธเค•เคคा เคนै, เคœो เค•िเคกเคจी เค•ी เคธเคฎเคธ्เคฏाเค“ं เค•े เคธंเค•ेเคค เคนो เคธเค•เคคे เคนैं। เค‡เคธเค•े เค…เคฒाเคตा, เค†เคช เคเคฒ्เคฌुเคฎिเคจ เคนोเคฎ เคŸेเคธ्เคŸ เค•िเคŸ เคฏा เคธ्เคฎाเคฐ्เคŸเคซोเคจ-เคธเค•्เคทเคฎ เคนोเคฎ เคฏूเคฐिเคจเคฒिเคธिเคธ เคกिเคตाเค‡เคธ เค•ा เค‰เคชเคฏोเค— เค•เคฐ เคธเค•เคคे เคนैं।

  • เคธเคฐเคฒ เคฎूเคค्เคฐ เคชเคฐीเค•्เคทเคฃ: เค†เคฎเคคौเคฐ เคชเคฐ เคฎूเคค्เคฐ เคฎें เคเคฒ्เคฌ्เคฏूเคฎिเคจ เคฎौเคœूเคฆ เคจเคนीं เคนोเคคा เคนै। เคฏเคน เคชเคฐीเค•्เคทเคฃ เค•िเคŸ เคธुเคตिเคงाเคœเคจเค• เคนै เค”เคฐ เคเคฒ्เคฌ्เคฏूเคฎिเคจ्เคฏूเคฐिเคฏा เค•ा เคธเคŸीเค• เคจिเคฆाเคจ เค•เคฐ เคธเค•เคคा เคนै
    (เคฎूเคค्เคฐ เคฎें เคเคฒ्เคฌ्เคฏूเคฎिเคจ เค•ी เค‰เคชเคธ्เคฅिเคคि), เคœो เค•िเคกเคจी เค•ी เค•्เคทเคคि เค•ा เคธंเค•ेเคค เคนै। เคเค• เคต्เคฏเค•्เคคि เคเคฒ्เคฌ्เคฏूเคฎिเคจ्เคฏूเคฐिเคฏा เค•ी เคธीเคฎा เค•ा เคฐिเค•ॉเคฐ्เคก เคฐเค– เคธเค•เคคा เคนै เค”เคฐ เค‰เคธเค•े เค…เคจुเคธाเคฐ เคกॉเค•्เคŸเคฐ เคธे เคฎिเคฒเคจे เค•ी เคฏोเคœเคจा เคฌเคจा เคธเค•เคคा เคนै।

    เค—ुเคฐ्เคฆे เค•े 8 เคช्เคฐเคฎुเค– เค•ाเคฐ्เคฏ 

  • เค‡เคฒेเค•्เคŸ्เคฐोเคฒाเค‡เคŸ्เคธ
  • เค…เคชเคถिเคท्เคŸ เค‰เคค्เคชाเคฆों เค•ा เค‰เคค्เคธเคฐ्เคœเคจ
  • เคฌเคจाเค เคฐเค–เคจे เค•े เคฒिเค เค…เคคिเคฐिเค•्เคค เคฆ्เคฐเคต เค•ो เคจिเค•ाเคฒเคจाเค‡เคฒेเค•्เคŸ्เคฐोเคฒाเค‡เคŸ
  • เค•ा เคจिเคท्เค•ाเคธเคจเคก्เคฐเค—्เคธ
  • เคฐเคธाเคฏเคจों เค•ा เคธंเคคुเคฒเคจ เคฌเคจाเค เคฐเค–ें
  • เคฐเค•्เคคเคšाเคช เค•ो เคจिเคฏंเคค्เคฐिเคค เค•เคฐเคจे เค•े เคฒिเค เคนाเคฐ्เคฎोเคจ เคœाเคฐी เค•เคฐें
  • เค•े เคธเค•्เคฐिเคฏ เคฐूเคช เค•ा เค‰เคค्เคชाเคฆเคจเคตिเคŸाเคฎिเคจ เคกी
  • เคฒाเคฒ เคฐเค•्เคค เค•ोเคถिเค•ा เค‰เคค्เคชाเคฆเคจ เค•ो เคจिเคฏंเคค्เคฐिเคค เค•เคฐเคคा เคนै

    เค—ुเคฐ्เคฆे เค•े เคช्เคฐाเคฅเคฎिเค• เค•ाเคฐ्เคฏों เคฎें เคถाเคฎिเคฒ เคนैं:

    เค…เคชเคถिเคท्เคŸ เค”เคฐ เคตिเคท เค•ो เคนเคŸाเคจा: เค—ुเคฐ्เคฆे เคฐเค•्เคค เค•ो เค›ाเคจเคคे เคนैं, เคšเคฏाเคชเคšเคฏ เคธे เค‰เคค्เคชเคจ्เคจ เค…เคชเคถिเคท्เคŸ เค‰เคค्เคชाเคฆों, เคœैเคธे เคฏूเคฐिเคฏा เค”เคฐ เค•्เคฐिเคเคŸिเคจिเคจ เค•ो เคนเคŸाเคคे เคนैं, เค”เคฐ เค‰เคจ्เคนें เคฎूเคค्เคฐ เคฎें เค‰เคค्เคธเคฐ्เคœिเคค เค•เคฐเคคे เคนैं। เคตे เค…เคคिเคฐिเค•्เคค เคฆเคตाเค“ं เค”เคฐ เคตिเคทाเค•्เคค เคชเคฆाเคฐ्เคฅों เค•ो เคญी เคนเคŸाเคคे เคนैं เคœो เคถाเคฏเคฆ เค…ंเคคเคฐ्เค—्เคฐเคนเคฃ เคฏा เค…เคตเคถोเคทिเคค เคนो เค—เค เคนों।

    เค•िเคกเคจी เค•ी เค•ाเคฐ्เคฏเคช्เคฐเคฃाเคฒी เค•ी เคœांเคš เค•เคฐเคจा เค•्เคฏों เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคนै?

    เค•िเคกเคจी เค•ी เคฌीเคฎाเคฐिเคฏों เคธे เค•เคˆ เคคเคฐเคน เค•ी เคœเคŸिเคฒเคคाเคँ เคนो เคธเค•เคคी เคนैं, เคœिเคจเคฎें เค‰เคš्เคš เคฐเค•्เคคเคšाเคช, เคเคจीเคฎिเคฏा, เค•เคฎเคœ़ोเคฐ เคนเคก्เคกिเคฏाँ เค”เคฐ เคคंเคค्เคฐिเค•ा เค•्เคทเคคि เคถाเคฎिเคฒ เคนैं। เค…เค—เคฐ เค‡เคฒाเคœ เคจ เค•เคฐाเคฏा เคœाเค, เคคो เค•िเคกเคจी เค•ी เคฌीเคฎाเคฐिเคฏाँ เค•िเคกเคจी เคซेเคฒिเคฏเคฐ เค•ा เค•ाเคฐเคฃ เคฌเคจ เคธเค•เคคी เคนैं, เคœिเคธเค•े เคฒिเค เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เคฏा เค•िเคกเคจी เคŸ्เคฐांเคธเคช्เคฒांเคŸ เค•ी เคœ़เคฐूเคฐเคค เคนोเคคी เคนै। เคธเคฎเคฏ เคฐเคนเคคे เคชเคคा เคฒเค—ाเคจे เค”เคฐ เค‰เคšिเคค เคช्เคฐเคฌंเคงเคจ เคธे เค•िเคกเคจी เค•ी เคฌीเคฎाเคฐिเคฏों เค•ो เคฌเคข़เคจे เคธे เคฐोเค•ा เคœा เคธเค•เคคा เคนै। เค‡เคธเคฒिเค, เคจिเคฏเคฎिเคค เคฐूเคช เคธे เค…เคชเคจे เค•िเคกเคจी เคซंเค•्เคถเคจ เค•ी เคœाँเคš เค•เคฐเคจा เคœ़เคฐूเคฐी เคนै, เค–ाเคธเค•เคฐ เค…เค—เคฐ เค†เคชเค•े เคชเคฐिเคตाเคฐ เคฎें เค•िเคกเคจी เค•ी เคธเคฎเคธ्เคฏाเค“ं เค•ा เค‡เคคिเคนाเคธ เคฐเคนा เคนो เคฏा เค†เคช เคฎเคงुเคฎेเคน เคฏा เค‰เคš्เคš เคฐเค•्เคคเคšाเคช เคœैเคธी เคชुเคฐाเคจी เคฌीเคฎाเคฐिเคฏों เคธे เคชीเคก़िเคค เคนों।


    เค˜เคฐ เคชเคฐ เค•िเคกเคจी เค•ी เค•ाเคฐ्เคฏเคช्เคฐเคฃाเคฒी เค•ी เคœांเคš เค•ैเคธे เค•เคฐें?

    เค˜เคฐ เคชเคฐ เค•िเคกเคจी เค•ी เค•ाเคฐ्เคฏเคช्เคฐเคฃाเคฒी เค•ी เคœांเคš เค•เคฐเคจे เค•े เค•เคˆ เคคเคฐीเค•े เคนैं। เคฏे เคคเคฐीเค•े เค†เคชเค•ी เค•िเคกเคจी เค•े เคธ्เคตाเคธ्เคฅ्เคฏ เค•ी เคจिเค—เคฐाเคจी เค•เคฐเคจे เค”เคฐ เค•िเคธी เคญी เค…เคธाเคฎाเคจ्เคฏเคคा เค•ा เคœเคฒ्เคฆ เคชเคคा เคฒเค—ाเคจे เคฎें เค†เคชเค•ी เคฎเคฆเคฆ เค•เคฐ เคธเค•เคคे เคนैं। เคนाเคฒाँเค•ि, เคต्เคฏाเคชเค• เคฎूเคฒ्เคฏांเค•เคจ เค”เคฐ เค‰เคšिเคค เคจिเคฆाเคจ เค•े เคฒिเค เค•िเคธी เคธ्เคตाเคธ्เคฅ्เคฏ เคธेเคตा เคชेเคถेเคตเคฐ เคธे เคชเคฐाเคฎเคฐ्เคถ เค•เคฐเคจा เค†เคตเคถ्เคฏเค• เคนै।

  • เคฎूเคค्เคฐ เคชเคฐीเค•्เคทเคฃ
  • เค˜เคฐ เคชเคฐ เค•िเคกเคจी เค•े เคธ्เคตाเคธ्เคฅ्เคฏ เค•ी เคœांเคš เค•เคฐเคจे เค•ा เคเค• เคธเคฐเคฒ เคคเคฐीเค•ा เคฎूเคค्เคฐ เคชเคฐीเค•्เคทเคฃ เค•เคฐเคจा เคนै। เคฏे เคชเคฐीเค•्เคทเคฃ เคฎूเคค्เคฐ เคฎें เคช्เคฐोเคŸीเคจ, เคฐเค•्เคค เคฏा เค—्เคฒूเค•ोเคœ เค•ी เค‰เคชเคธ्เคฅिเคคि เค•ा เคชเคคा เคฒเค—ा เคธเค•เคคे เคนैं - เคฏे เคธเคญी เค—ुเคฐ्เคฆे เค•ी เคธเคฎเคธ्เคฏाเค“ं เค•े เคธंเค•ेเคคเค• เคนो เคธเค•เคคे เคนैं। เค†เคช เค…เคชเคจे เคธ्เคฅाเคจीเคฏ เคซाเคฐ्เคฎेเคธी เคฏा เค‘เคจเคฒाเค‡เคจ เคธे เคฎूเคค्เคฐ เคชเคฐीเค•्เคทเคฃ เคธ्เคŸ्เคฐिเคช्เคธ เค–เคฐीเคฆ เคธเค•เคคे เคนैं। เคชเคฐीเค•्เคทเคฃ เค•เคฐเคจे เค•े เคฒिเค, เคชเคฐीเค•्เคทเคฃ เคธ्เคŸ्เคฐिเคช्เคธ เค•े เคธाเคฅ เคฆिเค เค—เค เคจिเคฐ्เคฆेเคถों เค•ा เคชाเคฒเคจ เค•เคฐें। เคธ्เคŸ्เคฐिเคช เคชเคฐ เคฐंเค— เคชเคฐिเคตเคฐ्เคคเคจ เคฏเคน เคธंเค•ेเคค เคฆेเค—ा เค•ि เค†เคชเค•े เคฎूเคค्เคฐ เคฎें เค•ोเคˆ เค…เคธाเคฎाเคจ्เคฏเคคा เคนै เคฏा เคจเคนीं। เคฏเคฆि เค†เคชเค•ो เค•ोเคˆ เค…เคธाเคฎाเคจ्เคฏ เคชเคฐिเคฃाเคฎ เคฆिเค–ाเคˆ เคฆेเคคा เคนै, เคคो เค†เค—े เค•े เคฎूเคฒ्เคฏांเค•เคจ เค•े เคฒिเค เค…เคชเคจे เคกॉเค•्เคŸเคฐ เคธे เคชเคฐाเคฎเคฐ्เคถ เค•เคฐें।

    • เคฐเค•्เคคเคšाเคช เค•ी เคจिเค—เคฐाเคจी

    เค‰เคš्เคš เคฐเค•्เคคเคšाเคช เค—ुเคฐ्เคฆे เค•ी เคฌीเคฎाเคฐी เค•ा เคเค• เค•ाเคฐเคฃ เค”เคฐ เคฒเค•्เคทเคฃ เคฆोเคจों เคนै। เคจिเคฏเคฎिเคค เคฐूเคช เคธे เค…เคชเคจे เคฐเค•्เคคเคšाเคช เค•ी เคจिเค—เคฐाเคจी เค•เคฐเคจे เคธे เค†เคชเค•ो เค…เคชเคจे เค—ुเคฐ्เคฆे เค•े เคธ्เคตाเคธ्เคฅ्เคฏ เคธे เคธंเคฌंเคงिเคค เค•िเคธी เคญी เคธเคฎเคธ्เคฏा เค•ी เคชเคนเคšाเคจ เค•เคฐเคจे เคฎें เคฎเคฆเคฆ เคฎिเคฒ เคธเค•เคคी เคนै। เค†เคช เค•िเคธी เคซाเคฐ्เคฎेเคธी เคฏा เค‘เคจเคฒाเค‡เคจ เคธे เคฌ्เคฒเคก เคช्เคฐेเคถเคฐ เคฎॉเคจिเคŸเคฐ เค–เคฐीเคฆ เคธเค•เคคे เคนैं เค”เคฐ เค˜เคฐ เคชเคฐ เค…เคชเคจा เคฐเค•्เคคเคšाเคช เคœांเคš เคธเค•เคคे เคนैं। เคธเคŸीเค• เคฐीเคกिंเค— เค•े เคฒिเค เคฆिเคถा-เคจिเคฐ्เคฆेเคถों เค•ा เคชाเคฒเคจ เค•เคฐเคจा เคธुเคจिเคถ्เคšिเคค เค•เคฐें, เคœैเคธे เค•ि เค†เคฐाเคฎ เค•ी เคธ्เคฅिเคคि เคฎें เคฌैเค เคจा เค”เคฐ เค…เคชเคจे เคนाเคฅ เค•ो เคนृเคฆเคฏ เค•े เคธ्เคคเคฐ เคชเคฐ เคฐเค–เคจा। เคฏเคฆि เค†เคชเค•ो เคฒเค—ाเคคाเคฐ เค‰เคš्เคš เคฐเค•्เคคเคšाเคช เค•ी เคฐीเคกिंเค— เคฎिเคฒเคคी เคนै, เคคो เค†เค—े เค•े เคฎूเคฒ्เคฏांเค•เคจ เค”เคฐ เคช्เคฐเคฌंเคงเคจ เค•े เคฒिเค เค…เคชเคจे เคกॉเค•्เคŸเคฐ เคธे เคชเคฐाเคฎเคฐ्เคถ เค•เคฐें।


    • เคฒเค•्เคทเคฃों เคชเคฐ เคจเคœ़เคฐ เคฐเค–ें

    เค•िเคกเคจी เคฐोเค— เค•े เคธाเคฎाเคจ्เคฏ เคฒเค•्เคทเคฃों เค•े เคฌाเคฐे เคฎें เคœाเคจเค•ाเคฐी เคนोเคจे เคธे เค†เคชเค•ो เค•िเคธी เคญी เคธเคฎเคธ्เคฏा เค•ा เคชเคนเคฒे เคนी เคชเคคा เคฒเค—ाเคจे เคฎें เคฎเคฆเคฆ เคฎिเคฒ เคธเค•เคคी เคนै। เค•ुเค› เคธंเค•ेเคค เค”เคฐ เคฒเค•्เคทเคฃ เค‡เคธ เคช्เคฐเค•ाเคฐ เคนैं:

    • เคŸเค–เคจों, เคชैเคฐों เคฏा เคนाเคฅों เคฎें เคธूเคœเคจ
    • เคฅเค•ाเคจ เค”เคฐ เค•เคฎเคœोเคฐी
    • เคชेเคถाเคฌ เค•ी เค†เคตृเคค्เคคि เค”เคฐ เคฎाเคค्เคฐा เคฎें เคชเคฐिเคตเคฐ्เคคเคจ
    • เคाเค—เคฆाเคฐ เคฏा เค–ूเคจ เคตाเคฒा เคฎूเคค्เคฐ
    • เคธเคฎुเคฆ्เคฐी เคฌीเคฎाเคฐी เค”เคฐ เค‰เคฒ्เคŸी
    • เคฒเค—ाเคคाเคฐ เค–ुเคœเคฒी
    • เคธांเคธ เคฒेเคจे เคฎें เค•เค िเคจाเคˆ
    • เคญूเค– เคฎें เค•เคฎी
    • เคจींเคฆ เคจ เค†เคจा

    เคฏเคฆि เค†เคช เค‡เคจเคฎें เคธे เค•िเคธी เคญी เคฒเค•्เคทเคฃ เค•ा เค…เคจुเคญเคต เค•เคฐเคคे เคนैं, เคคो เค†เค—े เค•े เคฎूเคฒ्เคฏांเค•เคจ เค”เคฐ เคช्เคฐเคฌंเคงเคจ เค•े เคฒिเค เค•िเคธी เคธ्เคตाเคธ्เคฅ्เคฏ เคฆेเค–เคญाเคฒ เคชेเคถेเคตเคฐ เคธे เคชเคฐाเคฎเคฐ्เคถ เคฒें।

    เคฎंเค—เคฒเคตाเคฐ, 25 เคซ़เคฐเคตเคฐी 2025

    เค•ैเคธे เคชเคคा เคšเคฒेเค—ा เค•ि เค•िเคกเคจी เค–เคฐाเคฌ เคนै?

     เค•िเคกเคจी เคนเคฎाเคฐे เคถเคฐीเคฐ เค•ा เคเค• เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เค…ंเค— เคนै, เคœो เคถเคฐीเคฐ เค•े เคธเคฎเค—्เคฐ เคธ्เคตाเคธ्เคฅ्เคฏ เค•ो เคฌเคจाเค เคฐเค–เคจे เคฎें เคเค• เค…เคนเคฎ เคญूเคฎिเค•ा เคจिเคญाเคคा เคนै। เค•िเคกเคจी เค•ा เคฎुเค–्เคฏ เค•ाเคฐ्เคฏ เคฐเค•्เคค เค•ो เคซिเคฒ्เคŸเคฐ เค•เคฐเคจा เคนै เค”เคฐ เค…เคชเคถिเคท्เคŸ เค‰เคค्เคชाเคฆों เค•ो เคฐเค•्เคค เคธे เคนเคŸाเค•เคฐ เค‡เคฒेเค•्เคŸ्เคฐोเคฒाเค‡เคŸ्เคธ เค”เคฐ เคฌ्เคฒเคก เคช्เคฐेเคถเคฐ เคœैเคธे เค†เคตเคถ्เคฏเค• เค•ाเคฐเค•ों เค•ो เคจिเคฏंเคค्เคฐिเคค เค•เคฐเคจा เคนै। เค•िเคกเคจी เค–เคฐाเคฌ เคนोเคจे เค•ी เคธเคฎเคธ्เคฏा เคธเคฎเคฏ เค•े เคธाเคฅ เคงीเคฐे-เคงीเคฐे เคตिเค•เคธिเคค เคนोเคคी เคนै। เคฏเคนी เค•ाเคฐเคฃ เคนै เค•ि เค…เค•्เคธเคฐ เคถुเคฐुเค†เคคी เคšเคฐเคฃों เคฎें เค•िเคกเคจी เค–เคฐाเคฌ เคนोเคจे เค•े เคฒเค•्เคทเคฃ เค‰เคค्เคชเคจ्เคจ เคนी เคจเคนीं เคนोเคคे เคนैं। 

    เคœैเคธे-เคœैเคธे เค•िเคกเคจी เค•ी เค•ाเคฐ्เคฏ เค•เคฐเคจे เค•ी เค•्เคทเคฎเคคा เค•เคฎ เคนोเคคी เคนै, เคฒเค•्เคทเคฃ เค…เคงिเค• เคธ्เคชเคท्เคŸ เคนोเคจे เคฒเค—เคคे เคนैं। เคœเคฌ เคคเค• เคฒเค•्เคทเคฃ เคฆिเค–เคจे เคถुเคฐू เคนोเคคे เคนैं, เคคเคฌ เคคเค• เค•िเคกเคจी เค•ो เค…เคชเคฐिเคตเคฐ्เคคเคจीเคฏ เคจुเค•เคธाเคจ เคนो เคœाเคคा เคนै। เค‡เคธเคฒिเค เคธเคฎเคฏ เคชเคฐ เคจिเคฆाเคจ เค”เคฐ เคช्เคฐเคญाเคตी เค‰เคชเคšाเคฐ เค•े เคฒिเค เค•िเคกเคจी เค•ी เคตिเคซเคฒเคคा เค•े เคถुเคฐुเค†เคคी เคฒเค•्เคทเคฃों เค•ो เคชเคนเคšाเคจเคจा เค†เคตเคถ्เคฏเค• เคนोเคคा เคนै เค”เคฐ เคธเคนी เคธเคฎเคฏ เคชเคฐ เคเค• เคถ्เคฐेเคท्เค  เคจेเคซ्เคฐोเคฒॉเคœिเคธ्เคŸ (Nephrologists) เคธे เคญी เคฎिเคฒเคจे เค•ा เคธुเคाเคต เคฆिเคฏा เคœाเคคा เคนै।

    เค•िเคกเคจी เค•ी เคฌीเคฎाเคฐी เค•ा เคชเคคा เคฒเค—ाเคจे เคตाเคฒा เคเค• เคธเคฐเคฒ เคฐเค•्เคค เคชเคฐीเค•्เคทเคฃ เค•्เคฐिเคเคŸिเคจिเคจ เคชเคฐीเค•्เคทเคฃ เคนै। เคฎांเคธเคชेเคถिเคฏों เค•ी เค•ोเคถिเค•ाเค“ं เค•े เคธाเคฎाเคจ्เคฏ เคŸूเคŸเคจे เคธे เค‰เคค्เคชเคจ्เคจ เค…เคชเคถिเคท्เคŸ เค‰เคค्เคชाเคฆ เคนै। เคธ्เคตเคธ्เคฅ เค—ुเคฐ्เคฆे เคฐเค•्เคค เคธे เค•्เคฐिเคเคŸिเคจिเคจ เค•ो เค›ाเคจเค•เคฐ เคฎूเคค्เคฐ เคฎें เคกाเคฒ เคฆेเคคे เคนैं। เคฏเคฆि เค—ुเคฐ्เคฆे เค ीเค• เคธे เค•ाเคฎ เคจเคนीं เค•เคฐ เคฐเคนे เคนैं, เคคो เค•्เคฐिเคเคŸिเคจिเคจ เคฐเค•्เคค เคฎें เคœเคฎा เคนो เคœाเคคा เคนै।



    เค•िเคกเคจी เค–เคฐाเคฌ เคนोเคจे เค•े เคถुเคฐुเค†เคคी เคฒเค•्เคทเคฃ


    เค•िเคกเคจी เค–เคฐाเคฌ เคนोเคจे เคชเคฐ เคชेเคถेंเคŸ เค•ो เคจिเคฎ्เคจ เคฒเค•्เคทเคฃों เค•ा เค…เคจुเคญเคต เคนो เคธเค•เคคा เคนै - 

    • เคฌाเคฐ-เคฌाเคฐ เคชेเคถाเคฌ เค†เคจा: เค•िเคกเคจी เค•ी เคธเคฎเคธ्เคฏाเค“ं เค•े เคถुเคฐुเค†เคคी เคฒเค•्เคทเคฃों เคฎें เคฌाเคฐ-เคฌाเคฐ เคชेเคถाเคฌ เค†เคจा เคเค• เคฎुเค–्เคฏ เคฒเค•्เคทเคฃ เคนै। เคชेเคถेंเคŸ เค‡เคธ เคธเคฎเคธ्เคฏा เค•ा เคธाเคฎเคจा เคธเคฌเคธे เคœ्เคฏाเคฆा เคฐाเคค เคฎें เคนी เค•เคฐเคคे เคนैं। 
    • เค•เคฎ เคชेเคถाเคฌ เค†เคจा: เคฆूเคธเคฐी เค“เคฐ เค•ुเค› เคฒोเค—ों เค•ो เค•เคฎ เคชेเคถाเคฌ เค†เคคा เคนै, เคœिเคธเค•ा เคธीเคงा เคธंเคฌंเคง เค•िเคกเคจी เค•ी เคธเคฎเคธ्เคฏा เคธे เคนोเคคा เคนै।
    • เคฎूเคค्เคฐ เคฎें เคฐเค•्เคค (เคนेเคฎाเคŸ्เคฏूเคฐिเคฏा): เคฎूเคค्เคฐ เคฎें เคฐเค•्เคค เค•ा เคฎिเคฒเคจा เคตिเคญिเคจ्เคจ เค•िเคกเคจी เคฐोเค— เค•ा เคธंเค•ेเคค เคฆेเคคा เคนै। เค‡เคธ เคธ्เคฅिเคคि เค•ो เคšिเค•िเคค्เคธा เคญाเคทा เคฎें เคนेเคฎाเคŸ्เคฏूเคฐिเคฏा (Hematuria) เคญी เค•เคนा เคœाเคคा เคนै।
    • เคช्เคฐोเคŸीเคจुเคฐिเคฏा (Proteinuria): เคธ्เคตเคธ्เคฅ เค•िเคกเคจी เค•ा เค•ाเคฐ्เคฏ เค…เคชเคถिเคท्เคŸ เค”เคฐ เค…เคคिเคฐिเค•्เคค เคคเคฐเคฒ เคชเคฆाเคฐ्เคฅ เค•ो เคซिเคฒ्เคŸเคฐ เค•เคฐเคจा เคนै। เค‡เคธเค•े เคธाเคฅ-เคธाเคฅ เค•िเคกเคจी เคถเคฐीเคฐ เค•े เคฒिเค เค†เคตเคถ्เคฏเค• เคช्เคฐोเคŸीเคจ เค•ो เคถเคฐीเคฐ เคฎें เคนी เคฐเคนเคจे เคฆेเคคे เคนैं। เคนाเคฒांเค•ि, เค•िเคกเคจी เค•ी เคฌीเคฎाเคฐी เค•े เคถुเคฐुเค†เคคी เคšเคฐเคฃों เคฎें เคฎूเคค्เคฐ เคฎें เคช्เคฐोเคŸीเคจ เค•ा เคฐिเคธाเคต เคนो เคธเค•เคคा เคนै, เคœिเคธे เคช्เคฐोเคŸीเคจूเคฐिเคฏा เค•เคนा เคœाเคคा เคนै। 
    • เคธूเคœเคจ: เค•िเคกเคจी เค–เคฐाเคฌ เคนोเคจे เคธे เคถเคฐीเคฐ เคฎें เคจเคฎเค• เค”เคฐ เคชाเคจी เคœเคฎा เคนोเคจे เคฒเค—เคคे เคนैं, เคœिเคธเค•े เคชเคฐिเคฃाเคฎเคธ्เคตเคฐूเคช เคถเคฐीเคฐ เคฎें เคธूเคœเคจ เคนोเคจे เคฒเค—เคคी เคนै। เคตिเคถेเคท เคฐूเคช เคธे เค–เคฐाเคฌ เค•िเคกเคจी เค•ी เคธ्เคฅिเคคि เคฎें เคŸเค–เคจों, เคชैเคฐों เค”เคฐ เคšेเคนเคฐे เคชเคฐ เคธूเคœเคจ เคฆिเค–เคจे เคฒเค— เคœाเคคी เคนै। เคฏเคน เคธूเคœเคจ เคธुเคฌเคน เค•े เคธเคฎเคฏ เค…เคงिเค• เคฆेเค–เคจे เค•ो เคฎिเคฒเคคी เคนै।
    • เคฅเค•ाเคจ เค”เคฐ เค•เคฎเคœोเคฐी: เคœเคฌ เค•िเคกเคจी เคธเคนी เคธे เค•ाเคฎ เคจเคนीं เค•เคฐ เคชाเคคी เคนै, เคคो เค‡เคธเค•े เค•ाเคฐเคฃ เคถเคฐीเคฐ เคฎें เคนाเคจिเค•ाเคฐเค• เคชเคฆाเคฐ्เคฅ เคœเคฎा เคนोเคจे เคฒเค— เคœाเคคे เคนैं। เค‡เคธเค•े เค•ाเคฐเคฃ เคฅเค•ाเคจ, เค•เคฎเคœोเคฐी เค”เคฐ เคŠเคฐ्เคœा เคฎें เค•เคฎी เคฆेเค–เคจे เค•ो เคฎिเคฒเคคी เคนै।
    • เคนाเคˆ เคฌ्เคฒเคก เคช्เคฐेเคถเคฐ: เค•िเคกเคจी เคฌ्เคฒเคก เคช्เคฐेเคถเคฐ เค•ो เคจिเคฏंเคค्เคฐिเคค เค•เคฐเคจे เคฎें เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคญूเคฎिเค•ा เคจिเคญाเคคा เคนै। เคœเคฌ เค•िเคกเคจी เค•ी เค•ाเคฐ्เคฏเค•्เคทเคฎเคคा เค•ो เคจुเค•เคธाเคจ เคนो เคœाเคคा เคนै, เคคो เคฌ्เคฒเคก เคช्เคฐेเคถเคฐ เคฌเคข़เคจे เคฒเค—เคคा เคนै เค”เคฐ เค•िเคกเคจी เคกैเคฎेเคœ เคนोเคจे เค•ी เคถुเคฐुเค†เคค เคนो เคœाเคคी เคนै। 
    • เคชीเค  เคฆเคฐ्เคฆ: เค•िเคกเคจी เค•ी เคธเคฎเคธ्เคฏा เคฎें เคชीเค  เคฆเคฐ्เคฆ เคคो เคนोเคคा เคนी เคนै, เคฒेเค•िเคจ เค‡เคธเค•ी เคคीเคต्เคฐเคคा เค”เคฐ เคธ्เคฅाเคจ เค…เคฒเค—-เค…เคฒเค— เคนोเคคे เคนैं। 
    • เคญूเค– เค”เคฐ เคธ्เคตाเคฆ เคฎें เคฌเคฆเคฒाเคต: เค•िเคกเคจी เคฐोเค— เค•े เคช्เคฐाเคฐंเคญिเค• เคšเคฐเคฃ เคฎें เคฐोเค—ी เค•ो เคฎुंเคน เคฎें เคงाเคคु เคœैเคธा เคธ्เคตाเคฆ เคฏा เคญूเค– เค•ी เค•เคฎी เค•ा เค…เคจुเคญเคต เคนोเคคा เคนै।
    • เคฐूเค–ी เค”เคฐ เค–ुเคœเคฒीเคฆाเคฐ เคค्เคตเคšा: เคœเคฌ เค•िเคกเคจी เคฐเค•्เคค เคธे เคนाเคจिเค•ाเคฐเค• เคชเคฆाเคฐ्เคฅों เค•ो เคนเคŸाเคจे เคฎें เคธเค•्เคทเคฎ เคจเคนीं เคนो เคชाเคคे เคนैं, เคคो เค‡เคธเค•े เค•ाเคฐเคฃ เคตเคน เคชเคฆाเคฐ्เคฅ เคถเคฐीเคฐ เคฎें เคœเคฎा เคนोเคจे เคฒเค—เคคे เคนैं, เคœिเคธเค•े เค•ाเคฐเคฃ เคธूเค–ाเคชเคจ เค”เคฐ เค–ुเคœเคฒी เคธเคนिเคค เคค्เคตเคšा เค•ी เค…เคจ्เคฏ เคธเคฎเคธ्เคฏाเคं เค‰เคค्เคชเคจ्เคจ เคนोเคจे เคฒเค—เคคी เคนैं। 
    • เคฎเคคเคฒी เค”เคฐ เค‰เคฒ्เคŸी: เคœैเคธे เคนी เคนाเคจिเค•ाเคฐเค• เคชเคฆाเคฐ्เคฅ เคฐเค•्เคค เคฎें เคœเคฎा เคนोเคจे เคฒเค—เคคे เคนैं, เค‡เคธเค•े เค•ाเคฐเคฃ เคฐोเค—ी เค•ो เคฎเคคเคฒी เค”เคฐ เค‰เคฒ्เคŸी เค•ा เคธाเคฎเคจा เค•เคฐเคจा เคชเคก़เคคा เคนै। เคฏเคน เคธเคฎเคธ्เคฏा เค…เค•्เคธเคฐ เคธुเคฌเคน เคฆेเค–เคจे เค•ो เคฎिเคฒเคคी เคนै।
    • เคง्เคฏाเคจ เค•ेंเคฆ्เคฐिเคค เค•เคฐเคจे เคฎें เค•เค िเคจाเคˆ: เค•िเคกเคจी เคœเคฌ เค…เคชเคจा เคธाเคฎाเคจ्เคฏ เค•ाเคฎ เคจเคนीं เค•เคฐ เคชाเคคी เคนै, เคคो เค‡เคธเค•े เค•ाเคฐเคฃ เคฆिเคฎाเค— เค•ो เคญी เค…เคชเคจा เคธाเคฎाเคจ्เคฏ เค•ाเคฎ เค•เคฐเคจे เคฎें เคธเคฎเคธ्เคฏा เค•ा เคธाเคฎเคจा เค•เคฐเคจा เคชเคก़เคคा เคนै। เค‡เคธเค•े เค•ाเคฐเคฃ เคง्เคฏाเคจ เค•ेंเคฆ्เคฐिเคค เค•เคฐเคจे เคฎें เคฆिเค•्เค•เคค เคคो เคนोเคคी เคนी เคนै, เค‡เคธเค•े เคธाเคฅ-เคธाเคฅ เคต्เคฏเค•्เคคि เค•ो เคšीเคœों เค•ो เคฏाเคฆ เคฐเค–เคจे เคฎें เคญी เคธเคฎเคธ्เคฏा เค†เคคी เคนै। 

    เค•िเคกเคจी เค–เคฐाเคฌ เคนोเคจे เค•े เคฒเค•्เคทเคฃ เค”เคฐ เค‰เคชाเคฏ เค•िเคธी เค•ो เคญी เคธเคฎเคฏ เคฐเคนเคคे เค‰เคšिเคค เค‡เคฒाเคœ เคช्เคฐाเคช्เคค เค•เคฐเคจे เคฎें เคฎเคฆเคฆ เค•เคฐ เคธเค•เคคे เคนैं। เค‡เคธเค•े เคฒिเค เคฒเค•्เคทเคฃ เคฆिเค–เคจे เคชเคฐ เคคुเคฐंเคค เคเค• เค…เคจुเคญเคตी เค”เคฐ เคถ्เคฐेเคท्เค  เคจेเคซ्เคฐोเคฒॉเคœिเคธ्เคŸ เคกॉเค•्เคŸเคฐ (เค•िเคกเคจी เค•े เคกॉเค•्เคŸเคฐ) เคธे เคฎिเคฒें।



    เคจिเคท्เค•เคฐ्เคท

    เค•िเคกเคจी เคกैเคฎेเคœ เคนोเคจा เคเค• เค—ंเคญीเคฐ เคšिเค•िเคค्เคธीเคฏ เคธ्เคฅिเคคि เคนै, เคœो เคงीเคฐे-เคงीเคฐे เคตिเค•เคธिเคค เคนोเคคी เคนै, เค”เคฐ เค…เค•्เคธเคฐ เคถुเคฐुเค†เคคी เคšเคฐเคฃों เคฎें เคง्เคฏाเคจ เคฆेเคจे เคฏोเค—्เคฏ เคฒเค•्เคทเคฃ เคจเคนीं เคนोเคคे เคนैं। เคธเคฎเคฏ เคชเคฐ เคจिเคฆाเคจ เค”เคฐ เคช्เคฐเคญाเคตी เค‰เคชเคšाเคฐ เค•े เคฒिเค เค•िเคกเคจी เค•ी เคตिเคซเคฒเคคा เค•े เคถुเคฐुเค†เคคी เคฒเค•्เคทเคฃों เค•ो เคชเคนเคšाเคจเคจा เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคนै। เคถुเคฐुเค†เคคी เคธाเคฎाเคจ्เคฏ เคฒเค•्เคทเคฃों เคฎें เคชेเคถाเคฌ เคฎें เคฌเคฆเคฒाเคต, เคชेเคถाเคฌ เคฎें เค–ूเคจ, เคชेเคถाเคฌ เคฎें เคช्เคฐोเคŸीเคจ, เคธूเคœเคจ, เคฅเค•ाเคจ, เคนाเคˆ เคฌ्เคฒเคก เคช्เคฐेเคถเคฐ, เคชीเค  เคฆเคฐ्เคฆ, เคญूเค– เค”เคฐ เคธ्เคตाเคฆ เคฎें เคฌเคฆเคฒाเคต, เคถुเคท्เค• เคค्เคตเคšा เค”เคฐ เค–ुเคœเคฒी เคตाเคฒी เคค्เคตเคšा, เคฎเคคเคฒी, เค‰เคฒ्เคŸी, เค…เคธ्เคชเคท्เคŸीเค•ृเคค เคตเคœเคจ เค•เคฎ เคนोเคจा เค”เคฐ เคง्เคฏाเคจ เค•ेंเคฆ्เคฐिเคค เค•เคฐเคจे เคฎें เค•เค िเคจाเคˆ เคถाเคฎिเคฒ เคนै। 

    เค…เค—เคฐ เค†เคช เค‡เคจเคฎें เคธे เค•िเคธी เคญी เคฒเค•्เคทเคฃ เค•ा เค…เคจुเคญเคต เค•เคฐเคคे เคนैं เคฏा เค‰เคš्เคš เคœोเค–िเคฎ เคตाเคฒी เคถ्เคฐेเคฃिเคฏों เคฎें เค†เคคे เคนैं, เคคो เคคुเคฐंเคค เคจेเคซ्เคฐोเคฒॉเคœिเคธ्เคŸ เคกॉเค•्เคŸเคฐ เคธे เคชเคฐाเคฎเคฐ्เคถ เคธे เคฎिเคฒें । เคถीเค˜्เคฐ เคนเคธ्เคคเค•्เคทेเคช เคธे เค•िเคกเคจी เค•ी เคฌीเคฎाเคฐी เค•ा เคช्เคฐเคฌंเคงเคจ เค†เคธाเคจ เคนो เคœाเคคा เคนै। เคฏाเคฆ เคฐเค–ें เค•ि เคจिเคฏเคฎिเคค เคœांเคš เค”เคฐ เคธ्เคตเคธ्เคฅ เคœीเคตเคจเคถैเคฒी เค•िเคกเคจी เค•ी เคธเคฎเคธ्เคฏाเค“ं เค•ो เคฐोเค•เคจे เค”เคฐ เค†เคชเค•े เค•िเคกเคจी เค•ो เคธ्เคตเคธ्เคฅ เคฐเค–เคจे เคฎें เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคญूเคฎिเค•ा เคจिเคญाเคคे เคนैं।

    เคถเคจिเคตाเคฐ, 25 เคœเคจเคตเคฐी 2025

    เค•िเคกเคจी เคธिเค•ुเคก़ เคœाเค เคคो เค•्เคฏा เคนोเค—ा?

     เค•िเคกเคจी เคเคŸ्เคฐोเคซी เค•ा เคฎเคคเคฒเคฌ เคนै เค•िเคกเคจी เค•ा เค›ोเคŸा เคนोเคจा। เค‡เคธเค•े เค•เคˆ เค•ाเคฐเคฃ เคนैं। เคเค• เคฏा เคฆोเคจों เค•िเคกเคจी เคช्เคฐเคญाเคตिเคค เคนो เคธเค•เคคी เคนैं।เค…เค—เคฐ เค•िเคกเคจी เคเคŸ्เคฐोเคซी เคฎें เคเค• เค•िเคกเคจी (เคเค•เคคเคฐเคซा) เคถाเคฎिเคฒ เคนै เค”เคฐ เคฆूเคธเคฐी เค•िเคกเคจी เคช्เคฐเคญाเคตिเคค เคจเคนीं เคนै, เคคो เค•ुเค› เคฏा เค•ोเคˆ เคธ्เคตाเคธ्เคฅ्เคฏ เคธเคฎเคธ्เคฏा เคจเคนीं เคนो เคธเค•เคคी เคนै। เคนाเคฒांเค•ि, เค…เค—เคฐ เคฆोเคจों เค•िเคกเคจी เคช्เคฐเคญाเคตिเคค เคนैं (เคฆ्เคตिเคชเค•्เคทीเคฏ) เคคो เค•िเคกเคจी เคเคŸ्เคฐोเคซी เค•्เคฐोเคจिเค• เค•िเคกเคจी เคฐोเค— เค•ा เค•ाเคฐเคฃ เคฌเคจ เคธเค•เคคी เคนै। เค•्เคฐोเคจिเค• เค•िเคกเคจी เคฐोเค— เค…ंเคคเคคः เค•िเคกเคจी เคซेเคฒिเคฏเคฐ เค•ा เค•ाเคฐเคฃ เคฌเคจ เคธเค•เคคा เคนै।

    เค‡เคธเคธे เคกाเคฏเคฌिเคŸीเคœ เค”เคฐ เคนाเคˆ เคฌ्เคฒเคก เคช्เคฐेเคถเคฐ เค•ा เค–เคคเคฐा เคฌเคข़เคจे เคฒเค—เคคा เคนै, เคœिเคธเคธे เค†เคชเค•ी เค•िเคกเคจी เค•ो เคจुเค•เคธाเคจ เคชเคนुंเคš เคธเค•เคคा เคนै। เคเคธे เคฎें เคถुเค—เคฐ เคธे เคญเคฐเคชूเคฐ เคก्เคฐिंเค•्เคธ, เคฎเคธाเคฒे เค†เคฆि เค–ाเคจे เคธे เคฌเคšें। 2) เค•เคฎ เคชाเคจी เคชीเคจा - เคถเคฐीเคฐ เคฎें เคชाเคจी เค•เคฎ เคœाเคจे เคธे เคจ เคธिเคฐ्เคซ เค†เคช เคกिเคนाเค‡เคก्เคฐेเคŸ เคนोเคจे เคฒเค—ेंเค—े, เคฌเคฒ्เค•ि เคถเคฐीเคฐ เค•े เค…เคจ्เคฏ เค…ंเค— เคญी เค ीเค• เคธे เค•ाเคฎ เคจเคนीं เค•เคฐेंเค—े।


    เค•िเคกเคจी เคเคŸ्เคฐोเคซी เค•े เคฌाเคฐे เคฎें

    เค•िเคกเคจी เคเคŸ्เคฐोเคซी (เคœिเคธे เคเคŸ्เคฐोเคซिเค• เค•िเคกเคจी เคฏा เคฐीเคจเคฒ เคเคŸ्เคฐोเคซी เคญी เค•เคนा เคœाเคคा เคนै) เค•ा เคฎเคคเคฒเคฌ เคนै เค•ि เค•िเคกเคจी เค”เคธเคค เคธे เค›ोเคŸी เคนै। เค•िเคกเคจी เค†เคฎเคคौเคฐ เคชเคฐ เคฎुเคŸ्เค ी เค•े เค†เค•ाเคฐ เคฏा 10 เคธे 12 เคธेเคฎी (เคฒเค—เคญเค— 5 เค‡ंเคš) เค•े เคฌเคฐाเคฌเคฐ เคนोเคคी เคนै। เค•िเคกเคจी เคเคŸ्เคฐोเคซी เคเค•เคฒ (เคเค• เค•िเคกเคจी) เคฏा เคฆ्เคตिเคชเค•्เคทीเคฏ (เคฆोเคจों เค•िเคกเคจी) เคนो เคธเค•เคคी เคนै।

    เค•िเคกเคจी เคถोเคท เค—ुเคฐ्เคฆे เคฎें เคฐเค•्เคค เค•ी เค•เคฎ เค†เคชूเคฐ्เคคि เค”เคฐ/เคฏा เคจेเคซ्เคฐॉเคจ เค•ी เค•เคฎी เค•े เค•ाเคฐเคฃ เคนो เคธเค•เคคा เคนै, เคœो เค•िเคกเคจी เค•ी เคฌुเคจिเคฏाเคฆी เค•ाเคฐ्เคฏ เค‡เค•ाเคˆ เคนै। เค•िเคกเคจी เคฎें เคฆीเคฐ्เค˜เค•ाเคฒिเค• เคธंเค•्เคฐเคฎเคฃ เคฏा เคฐुเค•ाเคตเคŸ เค•े เค•ाเคฐเคฃ เคญी เค•िเคกเคจी เคถोเคท เคนो เคธเค•เคคा เคนै। เค•िเคกเคจी เคนाเค‡เคชोเคช्เคฒेเคธिเคฏा (เคœिเคธे เคฐीเคจเคฒ เคนाเค‡เคชोเคช्เคฒेเคธिเคฏा เคญी เค•เคนा เคœाเคคा เคนै) เคธे เคชीเคก़िเคค เคต्เคฏเค•्เคคि เค•ा เคœเคจ्เคฎ เค›ोเคŸी เค•िเคกเคจी เค•े เคธाเคฅ เคนोเคคा เคนै।


    เคธंเค•ेเคค เค”เคฐ เคฒเค•्เคทเคฃ

    เค•เคญी-เค•เคญी เค•िเคกเคจी เคเคŸ्เคฐोเคซी เค•े เค•ोเคˆ เคฒเค•्เคทเคฃ เคจเคนीं เคนोเคคे, เค–ाเคธเค•เคฐ เคฏเคฆि เค‡เคธเค•ा เค•ाเคฐเคฃ เคงीเคฐे-เคงीเคฐे เค”เคฐ เค•เคˆ เคตเคฐ्เคทों เคคเค• เคฌเคจा เคฐเคนे।

    เค—ुเคฐ्เคฆे เค•ी เคถोเคท เค•े เค•ुเค› เคฒเค•्เคทเคฃ เคจिเคฎ्เคจเคฒिเค–िเคค เคนो เคธเค•เคคे เคนैं:

    • เคชेเคถाเคฌ เค•เคฐเคคे เคธเคฎเคฏ เคฆเคฐ्เคฆ เคนोเคจा
    • เคชेเคŸ เคฏा เคชाเคฐ्เคถ्เคต เคญाเค— (เคธाเค‡เคก เค”เคฐ เคชीเค ) เคฎें เคฆเคฐ्เคฆ
    • เคฎूเคค्เคฐ เคฎें เคฐเค•्เคค
    • เค…เคงिเค• เคฌाเคฐ เคชेเคถाเคฌ เค†เคจा
    • เคฅเค•ाเคจ เคฎเคนเคธूเคธ เคนोเคจा (เคฅเค•ाเคจ)
    • เคญूเค– เคฎें เค•เคฎी
    • เค–ुเคœเคฒी เคตाเคฒी เคค्เคตเคšा
    • เค—ुเคฐ्เคฆे เค•े เค•्เคทेเคค्เคฐ เคฎें เคธाเคฎाเคจ्เคฏ เค…เคธुเคตिเคงा
    • เคฎांเคธเคชेเคถिเคฏों เคฎें เคंเค เคจ
    • เคนाเคฅ เค”เคฐ เคชैเคฐों เคฎें เคธूเคœเคจ


    เค•ाเคฐเคฃ

    เค—ुเคฐ्เคฆे เค•ी เคถोเคทเคคा เคจिเคฎ्เคจเคฒिเค–िเคค เค•ाเคฐเคฃों เคธे เคนो เคธเค•เคคी เคนै:

    • เค…เคตเคฐुเคฆ्เคง เค—ुเคฐ्เคฆे เค•ी เคงเคฎเคจी (เคœिเคธे เค—ुเคฐ्เคฆे เค•ी เคงเคฎเคจी เคธ्เคŸेเคจोเคธिเคธ เค•े เคฐूเคช เคฎें เคœाเคจा เคœाเคคा เคนै): เค—ुเคฐ्เคฆे เค•ो เคฐเค•्เคค เค•ी เค†เคชूเคฐ्เคคि เค•เคฐเคจे เคตाเคฒी เคฎुเค–्เคฏ เคงเคฎเคจिเคฏों เค•ो เค…เคตเคฐुเคฆ्เคง เค•เคฐเคคा เคนै, เคœो เคตเคธा เคœเคฎा เคฏा เคฐเค•्เคค เค•े เคฅเค•्เค•ों เค•े เค•ाเคฐเคฃ เคงเคฎเคจिเคฏों เค•े เคธเค–्เคค เคนोเคจे เค•े เค•ाเคฐเคฃ เคนो เคธเค•เคคा เคนै
    • เค…เคตเคฐुเคฆ्เคง เคฎूเคค्เคฐ เคชเคฅ: เคฎूเคค्เคฐ เค•े เคธाเคฎाเคจ्เคฏ เคช्เคฐเคตाเคน เค•ो เค…เคตเคฐुเคฆ्เคง เค•เคฐเคคा เคนै เคœिเคธเคธे เค—ुเคฐ्เคฆे เคชเคฐ เคฆเคฌाเคต เคชเคก़เคคा เคนै เค”เคฐ เคจेเคซ्เคฐोเคจ เค•ो เคจुเค•เคธाเคจ เคชเคนुंเคšเคคा เคนै
    • เค—ुเคฐ्เคฆे เค•ी เคชเคฅเคฐी: เค…เคจुเคชเคšाเคฐिเคค เค—ुเคฐ्เคฆे เค•ी เคชเคฅเคฐी เค—ुเคฐ्เคฆे เคฎें เคฐुเค•ाเคตเคŸ เคชैเคฆा เค•เคฐ เคธเค•เคคी เคนै
    • เคฒंเคฌे เคธเคฎเคฏ เคคเค• เคšเคฒเคจे เคตाเคฒा เค•िเคกเคจी เคธंเค•्เคฐเคฎเคฃ (เคชाเค‡เคฒोเคจेเคซ्เคฐाเค‡เคŸिเคธ): เค•िเคกเคจी เคฎें เคธंเค•्เคฐเคฎเคฃ। เค†เคฎเคคौเคฐ เคชเคฐ เคฌैเค•्เคŸीเคฐिเคฏा เค•े เค•ाเคฐเคฃ เคนोเคคा เคนै। เคฏเคน เคฎूเคค्เคฐाเคถเคฏ เคฏा เคฎूเคค्เคฐ เคชเคฅ เค•े เคธंเค•्เคฐเคฎเคฃ เคธे เคถुเคฐू เคนोเคคा เคนै เค”เคฐ เค•िเคกเคจी เคคเค• เคชเคนुँเคš เคœाเคคा เคนै
    • เค—ुเคฐ्เคฆे เค•ी เคธ्เคตเคช्เคฐเคคिเคฐเค•्เคทी เคฌीเคฎाเคฐिเคฏाँ: เคเค• เคฆीเคฐ्เค˜เค•ाเคฒिเค• เคธ्เคฅिเคคि เคœिเคธเคฎें เคช्เคฐเคคिเคฐเค•्เคทा เคช्เคฐเคฃाเคฒी เค—ुเคฐ्เคฆे เคชเคฐ เคนเคฎเคฒा เค•เคฐเคคी เคนै

    เคœเคŸिเคฒเคคाเค“ं

    เค…เค—เคฐ เค•िเคกเคจी เคเคŸ्เคฐोเคซी เคฎें เคเค• เค•िเคกเคจी (เคเค•เคคเคฐเคซा) เคถाเคฎिเคฒ เคนै เค”เคฐ เคฆूเคธเคฐी เค•िเคกเคจी เคช्เคฐเคญाเคตिเคค เคจเคนीं เคนै, เคคो เค•ुเค› เคฏा เค•ोเคˆ เคธ्เคตाเคธ्เคฅ्เคฏ เคธเคฎเคธ्เคฏा เคจเคนीं เคนो เคธเค•เคคी เคนै। เคนाเคฒांเค•ि, เค…เค—เคฐ เคฆोเคจों เค•िเคกเคจी เคช्เคฐเคญाเคตिเคค เคนैं (เคฆ्เคตिเคชเค•्เคทीเคฏ) เคคो เค•िเคกเคจी เคเคŸ्เคฐोเคซी เค•्เคฐोเคจिเค• เค•िเคกเคจी เคฐोเค— เค•ा เค•ाเคฐเคฃ เคฌเคจ เคธเค•เคคी เคนै ।

    เค•्เคฐोเคจिเค• เค•िเคกเคจी เคฐोเค— เค…ंเคคเคคः เค•िเคกเคจी เคซेเคฒिเคฏเคฐ เค•ा เค•ाเคฐเคฃ เคฌเคจ เคธเค•เคคा เคนै । เค•िเคกเคจी เคซेเคฒिเคฏเคฐ เคตाเคฒे เคฒोเค—ों เค•ो เคœीเคตिเคค เคฐเคนเคจे เค•े เคฒिเค เคกाเคฏเคฒिเคธिเคธ เคฏा เค•िเคกเคจी เคŸ्เคฐांเคธเคช्เคฒांเคŸ เค•ी เค†เคตเคถ्เคฏเค•เคคा เคนोเค—ी।



    เค•िเคกเคจी เคธिเค•ुเคก़เคจे เค•े เค•ाเคฐเคฃ

    1) เคœเคฐूเคฐเคค เคธे เคœ्เคฏाเคฆा เคถुเค—เคฐ เค–ाเคจा - เคœिเคจ เคฒोเค—ों เค•ो เคฎीเค ा เคœ्เคฏाเคฆा เคชเคธंเคฆ เคนोเคคा เคนै। เคตे เคœเคฐूเคฐเคค เคธे เคœ्เคฏाเคฆा เคถुเค—เคฐ เค•ा เคธेเคตเคจ เค•เคฐ เคฒेเคคे เคนैं। เค‡เคธเคธे เคกाเคฏเคฌिเคŸीเคœ เค”เคฐ เคนाเคˆ เคฌ्เคฒเคก เคช्เคฐेเคถเคฐ เค•ा เค–เคคเคฐा เคฌเคข़เคจे เคฒเค—เคคा เคนै, เคœिเคธเคธे เค†เคชเค•ी เค•िเคกเคจी เค•ो เคจुเค•เคธाเคจ เคชเคนुंเคš เคธเค•เคคा เคนै। เคเคธे เคฎें เคถुเค—เคฐ เคธे เคญเคฐเคชूเคฐ เคก्เคฐिंเค•्เคธ, เคฎเคธाเคฒे เค†เคฆि เค–ाเคจे เคธे เคฌเคšें।

    2) เค•เคฎ เคชाเคจी เคชीเคจा - เคถเคฐीเคฐ เคฎें เคชाเคจी เค•เคฎ เคœाเคจे เคธे เคจ เคธिเคฐ्เคซ เค†เคช เคกिเคนाเค‡เคก्เคฐेเคŸ เคนोเคจे เคฒเค—ेंเค—े, เคฌเคฒ्เค•ि เคถเคฐीเคฐ เค•े เค…เคจ्เคฏ เค…ंเค— เคญी เค ीเค• เคธे เค•ाเคฎ เคจเคนीं เค•เคฐेंเค—े। เคชाเคจी เคชीเคจे เคธे เคถเคฐीเคฐ เค•े เคตिเคทाเค•्เคค เคชเคฆाเคฐ्เคฅ เคฌाเคนเคฐ เคจिเค•เคฒเคจे เคฒเค—เคคे เคนैं। เค‡เคธเคธे เค•िเคกเคจी เคฎें เคฎौเคœूเคฆ เคชเคฅเคฐी เคญी เคฏूเคฐिเคจ เค•े เคœเคฐिเค เคฌाเคนเคฐ เคจिเค•เคฒ เคธเค•เคคी เคนै, เคฒेเค•िเคฎ เคตเคนीं เค•เคฎ เคชाเคจी เคชीเคจे เคธे เค•िเคกเคจी เคธिเค•ुเคก़เคจे เคฒเค—เคคी เคนै।

    3) เคœ्เคฏाเคฆा เคจเคฎเค• เค•ा เคธेเคตเคจ เค•เคฐเคจा - เค•ुเค› เคฒोเค—ों เค•ो เคœ्เคฏाเคฆा เคจเคฎเค• เค–ाเคจे เค•ी เค†เคฆเคค เคนोเคคी เคนै। เค‡เคธ เค†เคฆเคค เค•ो เคคुเคฐंเคค เคฌเคฆเคฒ เคฒेเคจा เคšाเคนिเค, เค•्เคฏोंเค•ि เคœ्เคฏाเคฆा เคจเคฎเค• เค•ा เคธेเคตเคจ เค•เคฐเคจे เคธे เคฌ्เคฒเคก เคช्เคฐेเคถเคฐ เคฌเคข़ เคœाเคคा เคนै, เคœिเคธเคธे เค•िเคกเคจी เค•ो เคจुเค•เคธाเคจ เคชเคนुंเคš เคธเค•เคคा เคนै। เค‡เคธเค•े เคฒिเค เค†เคช เคชैเค•्เคก เค”เคฐ เคชैเค•ेเคœ्เคก เคซूเคก्เคธ เคจ เคฒें।

    4) เคจॉเคจเคตेเคœ เค–ाเคจा - เคœ्เคฏाเคฆा เคจॉเคจเคตेเคœ เค–ाเคจा เคธेเคนเคค เค•े เคฒिเค เคจुเค•เคธाเคจเคฆाเคฏเค• เคนो เคธเค•เคคा เคนै। เคตैเคธे เคคो เคถเคฐीเคฐ เค•ो เคช्เคฐोเคŸीเคจ เค•ी เคœเคฐूเคฐเคค เคนोเคคी เคนै, เคœिเคธे เคชूเคฐा เค•เคฐเคจे เค•े เคฒिเค เคจॉเคจเคตेเคœ เค•ी เคœเค—เคน เคซเคฒ เค”เคฐ เคธเคฌ्เคœिเคฏां เคšुเคจเคจा เค ीเค• เคฐเคนเคคा เคนै। เคเคธे เคฎें เคœเคฐूเคฐเคค เคธे เคœ्เคฏाเคฆा เคจॉเคจเคตेเคœ เค–ाเคจे เคธे เค•िเคกเคจी เคธिเค•ुเคก़เคจ เค•ी เคถिเค•ाเคฏเคค เคนो เคธเค•เคคी เคนै।

    เคคो เคœैเคธा เค•ि เค†เคชเคจे เคœाเคจा เค•ि เค•्เคฏा เค•िเคกเคจी เคธिเค•ुเคก़เคจा เค–เคคเคฐเคจाเค• เคนै? เคเคธे เคฎें เค…เค—เคฐ เค†เคชเค•ो เคญी เคฏे เค†เคฆเคคें เคนैं, เคคो เคคुเคฐंเคค เคฌเคฆเคฒ เคฒें เคตเคฐเคจा เคฏे เค†เคชเค•े เคฒिเค เคœाเคจเคฒेเคตा เคธाเคฌिเคค เคนो เคธเค•เคคा เคนै।